APPLEYARD, JOHN WHITTLE

APPLEYARD, JOHN WHITTLE (1814–1874) is in Cirencester, Engeland, gebore. Hy was aanvanklik ’n vakleerling in die boekdrukkuns waarna hy teologie aan die Wesleyaanse* opleidingsentrum by Hoxton bestudeer het. Appleyard het hom veral onderskei met sy unieke aanleg vir tale (aanvanklik Klassieke tale) en ná sy aankoms in Suid-Afrika in Januarie 1840, het hy spoedig Nederlands en Xhosa bemeester. Sy Xhosa-vertaling van die Nuwe Testament* is in 1846 gepubliseer wat ’n hersiening was van die bestaande vertalings deur ander sendelinge of sy eie voortsetting daarvan; hy was ook reeds as prominente Wesleyaanse sendingfiguur in die Oos-Kaap beskou. Hy het in 1850 ook sy pionierswerk oor isiXhosa as taal gepubliseer met die lang, maar selfverduidelikende titel: The Kafir Language: Comprising a Sketch of its History; Which Includes a General Classification of South African Dialects, Ethnographical and Geographical: Remarks upon its Nature: and a Grammar. Appleyard het hierbenewens ’n vergelykende studie tussen die Tswana- en Xhosatale gemaak.

Appleyard se vertaling van die hele Bybel* het hierna al sy aandag geverg. Hy kon uiteindelik op 1 September 1859 rapporteer: “Now we have the entire scriptures in the Kafir language. To God be all the praise.” Hy was vanaf Augustus 1850 ten nouste betrokke by die skryf en druk van die Isitunywa Sennyanga, ’n maandelikse koerantjie in Xhosa en Engels – die eerste gereelde Xhosa-publikasie. Sy Wesleyaanse drukpers was van April 1857 af selfs verantwoordelik vir die publikasie van die weekblad Germania – die eerste Duitse koerant in Suid-Afrika. (Kyk ook by: Xhosas en die Christelike Geloof en: Bybelvertaling en -verspreiding.)

Vir verdere lees: WJ de Kock en DW Krüger 19862. Suid-Afrikaanse biografiese woordeboek, deel 1. Pretoria: RGN.

 

Sidebar