BESIGHEIDSETIEK

BESIGHEIDSETIEK is ’n onderafdeling van toegepaste etiek* wat – in antwoord op ’n lang reeks internasionale korporatiewe skandale – fokus op die herkenning, ontle­ding en praktiese hantering van etiese probleme in die sakewêreld. Waar dit in die verlede nog moontlik was om onder die invloed van die neo-klassieke ekonomiese teorie van bv Milton Friedman te kon beweer dat die enigste verantwoordelikheid van ’n sake-onderneming is om ’n wins vir sy aandeelhouers te maak, word tans al hoe meer erken dat sake-onderne­mings as eties-verantwoordelike korporatie­we burgers in die samelewing moet optree.

Van sentrale belang in die besigheids­etiek is die konteks waarin morele pro­bleme in die sakewêreld na vore kom. Een so ’n konteks is die ekonomiese stelsel waar­binne sake-ondernemings funksioneer, en gevolglik word die aard, inslag en morele regverdiging van kapitalisme* onder die ver­grootglas geplaas, tesame met sy twee hoofkenmerke, privaateiendom en wins. ’n Ander konteks is die korporasie as ’n omvattende struktuur, en hier word veral gevra of ’n korporasie as sodanig, in onderskeiding van indiwidue in die korporasie, eties-verantwoordelik kan optree, en indien wel, hoe dit met die strukture, praktyke en kultuur van die organisasie geïntegreer kan word. Wanneer die fokus op die breë sosiaal-politieke konteks val, fokus besigheids­etiek onder meer op die kwessie van ’n regverdige verdeling van rykdom en ekono­miese geleenthede in die samelewing, en op vrae oor rykdom en armoede.

Besigheidsetiek gee ook aandag aan die morele kwessies wat intern in sake-onder­nemings ontstaan in die verhouding tussen werkgewers en werknemers: die behande­ling van werknemers; besoldiging en by­voordele; lojaliteit; seksuele teistering; regstellende aanstellings; wanneer om die fluitjie te blaas op onetiese praktyke van kollegas, ens. Ewe-eens is die eksterne verhoudinge waarin sake-ondernemings staan, spesifiek hulle verhouding tot verbruikers en die natuurlike omgewing, ’n bron van steeds wyer-kringende morele vraagstukke, bv: produkveilig­heid; eerlikheid in advertensies; besker­ming van die omge­wing.

Vir verdere lees: WH Shaw en V Barry 20049. Moral Issues in Business. Belmont: Wadsworth.

Sidebar