BIKO, STEPHEN BANTU (STEVE)

BIKO, STEPHEN BANTU (STEVE) (1946–1977) was ’n prominente aktivis teen apartheid*, veral bekend vir sy rol in die Swartbewussynsbeweging en sy dood in aanhouding ná langdurige marteling.

Biko het medies gestudeer aan die Universiteit van Natal, waar hy eers by die National Union of South African Students (Nusas), en later by die South African Students’ Organisation (Saso), aangesluit het. Laasgenoemde was ’n bewuste alternatief vir Nusas, waarin, volgens Biko, swartes tweede viool gespeel het. Hy is herhaaldelik aangehou en onder huisarres geplaas.

Biko het sy filosofie veral uitgespel in sy gereelde rubriek “I Write what I Like”, onder die skuilnaam Frank Talk, in die Saso-nuusbrief. Die kern hiervan was dat swartes eers innerlik van hulle minderwaardigheidsgevoel en hulle gevolglike verheerliking van wit waardes, bevry moes word alvorens hulle polities bevry kon word. Hy was gekant teen die verromanti­sering van die tradisionele Afrika*-kultuur én teen ’n summiere afwysing daarvan uit ’n Westerse perspektief. Hy was ’n pasifis (Kyk by: Pasifisme) en ’n sosialis (Kyk by: Sosialisme). Biko het deelgeneem aan gesprekke oor die swart teologie*. Hier het hy hom krities uitgelaat oor die miskenning van Afrika se voor-Christelike gods­diens en die vernedering en politieke verlamming van swartmense deur ’n teologie van skuld en berusting.

Vir verdere lees: Aelred Stubbs (red) 2004. Steve Biko: I Write what I Like – A Selection of his Writings. Johannesburg: Picador Africa.

Sidebar