DIALEKTIESE TEOLOGIE

DIALEKTIESE TEOLOGIE is ’n teologiese beweging wat sy beslag in die 1920’s in Duitsland gekry het. Die grondleggers hiervan was Karl Barth*, Friedrich Gogar­ten, Rudolph Bultmann*, Eduard Thurney­sen en Emil Brunner*. Hulle weë het egter weldra in verskillende rigtings geskei. Dialek­tiese Teologie, ook genoem Krisisteo­logie of Woordteologie, was in protes teen die liberale teologie van die 19de eeu wat genade en natuur só met mekaar geïdentifiseer het dat God in die rede en ervaring opgegaan het. Genoemde teoloë se protes hang dus saam met die kultuurkritiek van ná die Eerste Wêreldoorlog*. Tog beteken dit nie dat hierdie teologie bloot uit ’n bepaalde krisissituasie gebore is nie. Dit is die gevolg van ’n intense omgaan met die Woord van God wat in die teenwoordige tyd opnuut beluister is. Die baie woorde in die Bybel*, so is geoordeel, word deur die Gees hier en nou in die enkelvoud gehoor, naamlik in die verkondiging van die vleesgeworde Woord. Die teologiese tydskrif wat sekere van bogenoemde teoloë uitgegee het, het gevolglik ook Zwischen der Zeiten (dit is tussen die verlede en die toekoms) geheet. In sy inleiding tot die Romeine*-kommentaar, skryf Barth dat hy as uitgangspunt vir sy teologie die “onein­dige kwalitatiewe onderskeid” (Kierke­gaard*) tussen God en mens wil sien wat die geloof van “God wat in die hemel is en ons op die aarde”, handhaaf. Dialektiese Teologie verwerp dus die klassieke Kato­lieke* teologie se drie weë om God te vind (via affirmativa, via negativa en via eminentiae) en wil tegelyk ’n “ja” en “nee” in die werklikheid laat hoor. Alleen in die geloof kan hierdie paradoks sin maak. God oorstyg ook alle rasionele kategorieë en proposisies. Mettertyd het dit egter duidelik geword dat hierdie polariteit te skerp gestel is en het daar ’n stelselmatige verskuiwing na ’n analogiese verstaan van die verhou­ding tussen God en mens plaasgevind het.

Vir verdere lees: J Moltmann 1977. Anfänge der dialektischen Theologie. Teil I, II. München: Chr Kaiser Verlag.

 

Sidebar