KOPTIESE KERK

KOPTIESE KERK is ’n baie ou Egiptiese Christelike kerk, sowat 2 000 jaar oud. Die oorsprong van die Christendom* in Egipte* is onbekend. Sommige beweer dat die evangelis Markus* vanuit Rome* die kerk van Aleksandrië* sou gestig het. Ander meen dat die Christelike geloof* deur Joodse* Christene uit Palestina* na Egipte gebring is. Omstreeks 200 nC was die Christene van Aleksandrië uitgesproke Hellenisties*. In die derde en vierde eeue het die Christelike geloof ’n meer inheemse karakter begin kry. Maria*1 is bv al hoe meer vereer en monnike* het in groot groepe die woestyn ingetrek en daar strenge askese* beoefen. Algaande het in Egipte ’n anti-Griekse vorm van die Christendom ontstaan wat aangesluit het by die nasionale verset teen die Grieks-Romeinse oorheersing. Die Egiptiese Christene se kerk, die Koptiese Kerk (Kopt = Egiptenaar), het omstreeks 640 nC Moesliems* in hulle midde toegelaat wat algaande tot botsing tussen die geloofsgroepe en uiteindelik tot vervolging van die Kopte gelei het. Die gevolg was dat, waar die Koptiese Christene in ’n stadium amper 100% van die bevolking uitgemaak het, dit gedaal het tot ongeveer 7% – wat volgens sommige beramings nog steeds die geval is. Kopties* is as kerktaal algaande met Arabies vervang. Pogings van die Katolieke Kerk* om die Kopte na hulle oor te haal, het in 1740 gelei tot ’n skeurkerk met ’n kwynende bestaan. Die Kopte is monofusitiste (Monofusitisme = vermenging van die twee nature van Christus* tot een God-menslike natuur; die grens tussen God en mens vervaag), hulle heg baie betekenis aan die mis*, askese, heiliges en bedevaarte. Ontwikkelde Kopte beskou hulleself as die nasate van die oorspronklike Egiptenare, hulle erediens as ’n gekerstende vorm van die Egiptiese religie en hulle godsdiens as die hoogste uitdrukking van nasionalisme.

Die Kopte het deur die eeue baie vervolging verduur – ook so onlangs soos 2015 toe 21 Koptiese Christene op ’n strand naby Tripoli in Libië deur die sg “Islamitiese Staat”-terroristegroep (IS) onthoof is. Volgens biskop Antonius Markos van die St Markus-Kopties-Ortodokse katedraal in Johannesburg is dié soort vervolging niks vreemd vir Koptiese Christene nie. “Sedert die ontstaan van die Koptiese Kerk 2000 jaar gelede word ons deur terroriste geteister. Ons bly egter getrou en die 21 mans wat gesterf het, het die hemel as martelaars binnegegaan,” het hy gesê (Die Burger, 17 Februarie 2015).

Vir verdere lees: G Quispel in FW Grosheide en GP van Itterzon (reds) 1959. Christelijke Encyclopedie. Kampen: JH Kok NV.

Sidebar