MULLER, TOBIAS BALLOT (TOBIE)

 

MULLER, TOBIAS BALLOT (TOBIE) (1884–1918) is op George gebore. Sy pa was prof CFJ Muller, dosent aan die Teologiese Kweek­skool* op Stellenbosch. Hy ontvang sy hoër­skoolopleiding in Kaapstad en die Stellen­bosch-Gimnasium waar hy in 1901 tweede op die Kaapse lys van matrikulante geslaag het. In 1903 is hy as Rhodes-student van die Gimnasium verkies. Hy het die beurs egter van die hand gewys omdat hy hom nie met die Britse imperialisme, soos vergestalt in CJ Rhodes*, kon vereenselwig nie. In 1910 vertrek hy na Europa waar hy aan die universiteite van Utrecht en Edinburgh doktorsgrade verwerf.

By sy terugkeer word hy hulpprediker onder die studente van Stellenbosch. Hy was ’n oortuigde nasionalis en voorstander van Afrikaans*. In 1914 lewer hy die eerste preek in Afrikaans op Stellenbosch. As die kerkraad eis dat hy voortaan net in Nederlands preek, bedank hy as predikant – gelukkig word die vrede herstel. In 1916 is hy die leerstoel in wysbegeerte aan die Universiteit van Stellenbosch aangebied. Hy aanvaar egter ’n beroep na Philippolis waar hy op 34-jarige leeftyd in 1918 tydens die griepepidemie oorlede is.

Muller het as filosoof die destydse nuwe rigting in die filosofie, die pragmatisme, aantreklik gevind as “dinkmetode”. Vir die teo­loog Muller het die “Kalvinistiese wê­reld- en lewensbeskouing, wat alles opeis vir die eer van God en wat alles aan daardie hoogste doel ondergeskik maak, altyd sterker aantrekkingskrag gehad. As praktiese, aktiewe gees, het hy die bekoring van die Kalvinisme sterk gevoel”. As patriot en volksman het Müller in die vroeë jare van die 20ste eeu telkens sterk standpunt ingeneem. Hy het by geleentheid gesê: “Ons volk het selfbewus geword – toe is daar in sy hart ’n onsterflike liefde tot sy taal gebore.”

Vir verdere lees: DW Krüger (hoofred) 19862. Suid-Afrikaanse biografiese woordeboek, deel 1. Pretoria: RGN. BB Keet en Gorden Tomlinson 1925. Tobie Muller. Kaapstad: Nasionale Pers.

 

Sidebar