ONAFHANKLIKE KERKE IN DIE BRUIN GEMEENSKAP

ONAFHANKLIKE KERKE IN DIE BRUIN GEMEENSKAP stam uit die 19de eeu. Hulle noem hulleself “pinkster­kerke”, maar moet onderskei word van die gevestigde pinksterkerke soos die Apostoliese Geloofsending*, asook van die meer on­langse, soms Amerikaans-georiënteerde, cha­ris­matiese kerke uit die neo-pentekos­talisme. Daar bestaan min bronne, maar uit oorlewering word dit duidelik dat hierdie kerke teruggaan na die aanvaarding van die evangelie* deur die Khoekhoen*, San*, die Griekwas* en die slawegemeenskappe aan die Kaap. (Kyk by: Slawe aan die Kaap.) Van die redes waarom hulle van die hoofstroomkerke weggebreek het, is: 1. Hulle weerstand teen ’n weergawe van die gereformeerde* tradisie wat onderskeid gemaak het tussen “Christen”* en “heiden”*, gekoppel aan ras en velkleur. 2. Die hiërargiese inrigting van die kerke van die Anglikane* en Morawiërs* wat dieselfde hiërargie in die samelewingsorde gehandhaaf wou sien – iets wat gelei het tot ’n stilswyende aanvaarding van sosiale onderworpenheid. 3. Die feit dat gevestigde kerke dikwels die klem op die rol van die Heilige Gees* direk in die lewe van die indiwidu, met agterdog en argwaan as bedreiging vir verskille van opvoeding en sosiale stand bejeën het. 4. Die hantering van die doop* in die 19de eeu wat selfs kinders van bruin gelowiges as vanuit die “heidendom” ge­brandmerk het, het – saam met ’n groei­ende teologiese oortuiging – mense die volwasse doop laat kies.

Hierdie kerke beklemtoon die uiting van hulle geloof as kultuurbelewenis: in kenmerkende koordans en entoesiasme eerder as in “kille” rituele, in spontane getuienis eerder as formele leerstellings, in meele­wende “gee en neem”-prediking eerder as in ’n “lesing vanaf die kansel”. Die oortui­ging dat God geen tussenganger nodig het nie, dat die Heilige Gees direk deur enige gelowige kan werk, en dat boekgeleerdheid nie nodig is vir geestelike rypheid nie, hou vandag nog gelykstellingsmoontlikhede in wat gretig aangegryp word. Hierdie kerke bestaan in hulle honderdtalle in die stede en op die platteland en speel ’n geweldige belangrike rol in hierdie gemeenskappe.

 

Sidebar