PASIFISME

PASIFISME. Anders as die militarisme, verwerp die pasifisme (afgelei van die Latynse pacificus – vredemakend) elke vorm van oorlog. Die “radikale pasifiste” is voorstanders van “geweldloosheid” (“non-resistance”), terwyl die “parsiële pasifiste” kies vir “geweldlose verset” (“non-violent resistance”). Waar eersgenoemdes elke vorm van verset verwerp, aanvaar laasgenoemdes wel verset, maar dan in nie-gewelddadige (nie-dodende) vorm.

Terwyl die Vroeë Kerk* ’n oorwegend pasifistiese standpunt ingeneem het, het daar in die vierde eeu ’n wending ingetree en in die vyfde eeu formuleer Augustinus* die teorie van ’n “regverdige oorlog” wat – met talle verfynings – tot vandag die standpunt van die meeste hoofstroomkerke is (Kyk ook: Oorlog). Die pasifistiese ideaal het egter nooit uitgesterf nie en dit word steeds in enkele kleinere sg historiese vredeskerke aangetref.

Pasifiste maak onder andere van die volgende argumente gebruik: 1. Hoewel oorloë in die tyd van die Ou Testament* voor­gekom het, verdwyn dit in die Nuwe Testa­ment* en is dit in stryd met die inhoud en strekking van die evangelie* van Jesus* Christus*. 2. Jesus Christus dien as groot voorbeeld vir Christene om die kwaad deur die goeie te oorwin, haat deur liefde*, vyandskap deur versoening* – in kort, om jou lewe vir ander te gee in plaas van om ’n ander se lewe te neem. 3. Kerke en Chris­tene uit verskillende lande staan – as medegelowiges – nader aan mekaar as mede-staatsburgers en behoort – as Chris­tene – nie mekaar dood te maak nie. 4. Die beloofde koninkryk* van God is ’n ryk van vrede en dís die rigting waarin Christene nou reeds moet begin lewe. 5. Eties en rasioneel beoordeel, is ’n oorlog in stryd met die liefdesgebod* en grotendeels ’n on­lo­giese onderneming. 6. Juridies benader, is die teorie van ’n regverdige oorlog twyfel­agtig, te meer in ’n tyd van massavernietiging waar daar geen oorwinnaars meer kan wees nie. (Kyk ook: Etiek (-vredes).)

Vir verdere lees: RH Bainton 1960. Christian Attitudes towards War and Peace: A Historical Survey and Critical Re-evaluation. New York: Abingdon. JH van Wyk 1984. Etiek van vrede: ’n Teologies-etiese evalu­ering van die Christenpasifisme. Stellen­bosch: Cabo.

Sidebar