PATRIOTISME

PATRIOTISME is vaderlandsliefde. Die Latynse woord patria waarna dit verwys, beteken vaderland, maar dan in ’n wyer betekenis as bloot “grondgebied” om ook emosionele elemente soos verbondenheid aan die grond, solidariteit met voorge­slagte, landgenote en toekomstige geslagte, nasietrots en ontsag vir gemeenskaplike simbole, gebruike en instellings in te sluit. As ’n indiwiduele burgerlike deug, behels patriotisme dat die indiwidu in sekere situasies uit eie beweging bereid is om sy eie belange ondergeskik te stel aan dié van sy land. In uiterste gevalle, soos oorlog*, selfs die bereidheid om sy eie lewe* prys te gee. Die implikasie is dat die morele* plig van burgers teenoor mekaar en hulle land swaarder weeg as hulle morele plig teenoor burgers van ’n ander, vyandige land. Patriotisme word gevoed deur simbole en simboliese handelinge wat nasionaliteite en lande van mekaar onderskei, soos ’n vlag, ’n Nasionale Lied (“Volkslied”), feesdae en spesiale seremoniële geleenthede soos die herdenking van besondere prestasies of publieke erkenning vir nasionale helde en ikone, soos sportspanne en -sterre, militêre leiers, wetenskaplikes en kunstenaars. In lande soos Suid-Afrika wat deur ’n groot verskeidenheid van etnisiteite, tale en kulture gekenmerk word, is ’n oorkoepelende, same­bindende patriotisme van al die bur­gers minder vanselfsprekend as in sg nasiestate (of “volkstate”). Daarom word daar probeer om met spesifieke projekte ’n nuwe “nasie” te bou. Omdat dit hoof­saaklik geskied op basis van die Grondwet wat die gemeenskaplike waardes van alle Suid-Afrikaners vergestalt, staan so ’n soort patriotisme (wat al hoe meer algemeen word in die globaliserende, multikulturele wêreld) bekend as konstitusionele patriotisme. (Kyk ook by: Nasionalisme.)

Sidebar