PORNOGRAFIE

PORNOGRAFIE is afgelei van die Griek­se* woorde porne en graphein, en die term het oorspronklik die letterlike betekenis gehad (as eufemisme) van “om te skryf (graphein) oor iets wat verkoop is” (porne van die Griekse werkwoord pernemi, om te verkoop). In die antieke Griekse konteks is die woord gebruik as beskrywing van die verhale deur mans van die pornai (straat­vroue). “Pornografiese” voorstellings is al baie oud, en word reeds gevind op die mure van geboue van die Romeinse ruïnes van Pompejus. In die 18de en 19de eeu is die woord deur sosiale wetenskaplikes gebruik om die studies oor prostitusie en voorstelle oor die regulering daarvan te benoem. Hierna ontwikkel die woord ’n meer algemene betekenis, naamlik as verwysing na uitbeeldings van watter aard ook al (bv literatuur, beeldmateriaal, kunsvoorstellings) van die menslike liggaam of menslike seksuele gedrag wat uitsluitlik op seksuele prikkeling gerig is. In onderskeid van die meer aanvaarbare erotiek (van die Grieks eros – liefde; volgens die HAT (2005): “al die verskynsels en gevoelens van die sinlike liefde”), word pornografie as negatief, moreel afkeurens­waardig en van weinig artistieke waarde beskou. Pornografiese industrieë probeer om hierdie negatiwiteit te versag met aanduidings soos “volwasse vermaak”, “volwasse video” of “volwasse literatuur”. Ook word ’n uiters problematiese onderskeid soms getref tussen “sagte” en “harde” por­no­grafie.

Sedert die 1950’s het pornografiese literatuur in die VSA sterk toegeneem in die volgstroom van die “tydskrifte vir mans” soos Playboy, Modern Men en later Pent­house. In die 1970’s is die eerste pornogra­fiese films gemaak, en hierna het porno­grafie ’n ongekende toename beleef deur die video- en rekenaarindustrie, en veral deur die internet. Die juridiese status van pornografie verskil van land tot land (b­v in Denemarke is harde porno­grafie sedert 1969 gewettig), en word aan ouderdom verbind (bv kinders onder 18 mag nie pornografiese literatuur koop nie). Kinderpornografie word egter deurgaans verbied. Uit ’n Christelik-etiese beskouing word pornografie afgekeur op grond daarvan dat dit die menswaardig­heid van die betrokkenes aantas, en mens­like seksualiteit degradeer.

Sidebar