POSTMA, FERDINAND

POSTMA, FERDINAND (1879–1950) is ’n kleinseun van prof Dirk Postma*, stigter van die Gereformeerde Kerke* in Suid-Afrika (GKSA). As gevolg van die Anglo-Boere­oorlog* is Postma genoodsaak om vóór die voltooiing van BA in die Literariese Depar­tement van die Teologiese Skool van die GKSA in Burgersdorp na Heidelberg te vertrek om by die Boerekommando aan te sluit. Vanweë siekte moes hy terug na Johannesburg toe. Dit gee hom die geleent­heid om na Nederland te vertrek. Aan die Vrije Universiteit* promoveer hy in die Klassieke Lettere. Hy het Latyn volkome beheer en sy proefskrif, De Nunine Divino quid senserit Vergilius, in Latyn geskryf en verdedig. Hy was samesteller van ’n aantal skoolboeke en woordeboeke in Latyn-Afrikaans en Afrikaans-Latyn. Hy is aanbeveel om sy promotor, prof J Woltjer, by die Vrije Universiteit op te volg. Hy het dit van die hand gewys, want hy het hom as geroepene vir sy vaderland gesien. Postma en JD du Toit* (Totius) was lewenslange vriende, kollegas, geloofsgenote en medestryders om die Afri­kaner­volk ná die verwoestende Anglo-Boe­re­oorlog weer op te hef. Hulle het Chris­telike hoër onderwys as belangrike sleutel en bousteen vir hierdie ideaal gesien.

Postma se eintlike lewenstaak het in 1905 begin toe hy as professor benoem is aan die Letterkundige Departement van die Teo­logiese Skool van die GKSA wat in 1916 afgeskei en gekonstitueer het as ’n self­standige inrigting, die Potchefstroomse Uni­ver­siteitskollege (PUK) en sedert 1921 as konstituerende kollege van Unisa. Postma is in 1916 benoem as die eerste rektor. Hy was 34 jaar rektor (tot met sy afsterwe). In 1949 is weer aktiewe pogings aangewend om die PUK te voer tot ’n selfstandige vrye Chris­telike Universiteit (PU vir CHO*), ’n ideaal wat deur die parlement goedgekeur is. Post­ma het nie die selfstandigwording (1951) beleef nie, vanweë sy afsterwe in 1950. Hy is beskou as “universiteitsbouer” in die ware sin van die woord. Hy was twee termyne voorsitter van die senaat en twee keer vise-kanselier van Unisa. (Kyk ook: Potchef­stroomse Universiteit vir CHO.)

Vir verdere lees: JD du Toit (Totius) 1939. Professor Ferdinand Postma, in Koers Deel VII, no 3; Koers Deel XVII, 1950–1951; Koers Deel XXII, 1956–1957. JS du Plessis. Ge­skiedenis van die Potchefstroomse Uni­versiteitskollege vir Christelijke Onder­wys, 1919–1951.

Sidebar