POTCHEFSTROOMSE UNIVERSI­TEIT VIR CHRISTELIKE HOËR ON­DERWYS (PU VIR CHO) (SEDERT 2004: NOORDWES-UNIVERSITEIT)

POTCHEFSTROOMSE UNIVERSI­TEIT VIR CHRISTELIKE HOËR ON­DERWYS (PU VIR CHO) (SEDERT 2004: NOORDWES-UNIVERSITEIT) het uit die oorspronklike (1869) letteredepartment van die Teologiese Skool van die Gereformeerde Kerke* in Suid-Afrika ontstaan. In 1917 het die regering al die bestaande kolleges ingebind as samestellende kolleges van die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa), met die Potchef­stroomse Universiteitskollege (PUK) een van die samestellende kolleges. In 1951 het die parlement deur ’n privaatwet die PU vir CHO as ’n selfstandige, vrye, Christelike universiteit erken – die enigste van sy soort in die land. Die “CHO” in die naam is in die Privaatwet (1951) aanvaar. Sedert 1994, met die totstandkoming van ’n nuwe staat­kundige bestel en Suid-Afrika ’n sekulêre staat, was die Christelike onderwyskarakter van die PU vir CHO as staatsgesubsidieerde universiteit nie meer in terme van die Grondwet aanvaarbaar nie. Die Privaatwet van 1951 is herroep. Die regering het ook die strategiese besluit geneem dat die aantal universiteite en tegnikons deur same­smelting gerasionaliseer moet word en so het die Noordwes-universiteit (NWU) op 1 Januarie 2004 tot stand gekom deur die samesmelting van die PU vir CHO, die Vaaldriehoekkampus (satelliet van die PU vir CHO), die Universiteit van Mafikeng en die Sebokengkampus van Vista-universiteit. Die “CHO” van die naam moes prysgegee word. Die statuut van die NWU bevat geen substantiewe beskerming van ’n Christelike grondslag nie, maar die hele universiteit stel hom op die grondslag van die waardes van die Grondwet van die land. Daaruit volg dat die institusionele kultuur van die PUK-kampus van die NWU steeds volgens ’n Christelike waardegedrewe gedragskode en wat daaruit voortspruit, bedryf word: regverdigheid, billikheid, eerlikheid, meele­wing, respek, integriteit, diensbaarheid, menswaardigheid en verantwoordelikheid. Die NWU aanvaar dat kultuur-, geloof-, ras-, geslag- en ander verskille werklikhede is en gerespekteer moet word. In die tweede dekade van die 21ste eeu het daar tog allerlei spanninge aan die NWU, en by name die Potchefstroom-kampus, rondom taal (Afrikaans*), tradisie, inlywing (“ontgroening”) en verwante sake ontstaan. Veral die mate van “eiesoortigheid” wat by die Potchefstroom-kampus behoue gebly het, het in die gedrang gekom toe ’n swart rektor en vise-kanselier oorgeneem het en die eenheid van die universiteit ten koste van die eiesoortigheid van die verskillende kampusse wou afdwing. (Kyk ook: Postma, Ferdinand*, en: Vrije Universiteit van Amsterdam*.)

Sidebar