REGSTELLENDE AKSIE

REGSTELLENDE AKSIE is wetlike maatreëls wat deur regerings in sowel die openbare as die private sektor afgedwing word om onreg van die verlede te probeer regstel. Die term is ’n vertaling van die Engelse “affirmative action” wat vir die eerste keer in die VSA gebruik is om die wetlike maatreëls aan te dui wat deur die federale regering na aanleiding van die burgerregtestryd van swart Ameri­kaners ingestel is. Dieselfde maatreëls word vandag deur die regering in Suid-Afrika aangewend om ekonomiese en opvoedkundige ongelykheid in die samelewing as gevolg van kolonialisme* en apartheid* teen te werk. Dit het in die Suid-Afrikaanse samelewing ten doel om aan swartmense groter geleentheid tot tersiêre onderwys, aanstelling in poste in die openbare en private sektor en ekonomiese vooruitgang te bied. Dit behels daarom ook voorkeurbehandeling van swartmense op dié terreine.

Die argument ten gunste van regstellende aksie is dat swartmense as gevolg van diskriminasie oor ’n lang tydperk agterge­stel is en daarom nie op ’n gelyke voet met witmense kan kompeteer nie. Dit is daarom slegs billik dat hulle vir ’n tyd voorkeurbehandeling moet kry by die toelating tot tersiêre inrigtings, aanstelling in poste en die toekenning van sakekontrakte. Uit ’n Christelike perspektief kan met so ’n argument nie fout gevind word nie, aangesien besondere sorg aan agtergesteldes ’n Bybelse* verpligting is. Wat egter in gedagte gehou moet word, is dat regstellende aksie onvermydelik nuwe diskriminasie teen ’n bepaalde groep mense in die samelewing behels. Daarom moet alles in die werk ge­stel word om hierdie nuwe diskriminasie tot die minimum te beperk. Dit is belangrik dat standaarde gehandhaaf bly en skadelike gevolge vir die samelewing tot die minimum beperk word. Dit moet as ’n tydelike maatreël hanteer word, wat afgeskaf sal word sodra die ongelykheid beduidend afgeneem het.

Vir verdere lees: FJ Beckwith en TE Jones (red) 1997. Affirmative Action: Social Justice or Reverse Discrimination? New York: Prome­theus Books. P Hugo (red) 1992. Redistribution and Affirmative Action: Wor­king on South Africa’s Political Eco­nomy. Halfweghuis: Southern Book Publishers.

Sidebar