SWART BEWUSSYNSBEWEGING

SWART BEWUSSYNSBEWEGING verwys na daardie filosofie* en antropologie* wat die waardigheid van alle mense wil beklemtoon. Die beweging, wat in die 1960’s en l970’s in Suid-Afrika ontstaan het onder leiding van mense soos Steve Biko*, het veral die menswaardigheid van swartmense benadruk. In die apartheidskonteks waar swartmense deur baie as minderwaardig teenoor witmense beskou is, het hierdie denkrigting op die gelykwaardigheid van mense van alle kleure en agtergronde gewys. Die ideologie* van rassisme* wat in stelsels soos kolonialisme* en apartheid* beliggaam is, wou swartmense laat glo dat witmense intellektueel, moreel, godsdienstig, kultureel, en selfs in terme van fisieke voorkoms, meerderwaardig is. Leuses soos “black is beautiful” het beoog om swartmense te bevry van hierdie psigologiese kondisionering. Hoewel die klem op swartmense was, was die aansprake van die swart bewussynsbeweging oor menswaardigeid nie eksklusief nie. Die redenasie was dat apartheid, wat witmense aan hulle “meerderwaardigheid” wou laat glo, daarmee juis hulle menswaardigheid aangetas het. In die lig van hierdie inklusiewe benadering tot menswaardigheid, help die gedagtegoed van die swart bewussynsbeweging ook in hedendaagse kontekste met die afbreek van rassisme. Die swart bewussynsbeweging het invloed uitgeoefen op die ontwikkeling van “swart teologie*”. Daarbenewens het dit ook momentum verleen aan die politieke stryd teen apartheid. Die konsep van swart mag het uitdrukking gegee aan die potensiaal van onderdrukte swartmense om te veg vir bevryding. Die herstel van menswaardigheid is dus ook bevorder deur teologiese intervensies en politieke protes.

 

Sidebar