VRIJE UNIVERSITEIT VAN AM­STERDAM (VU)

VRIJE UNIVERSITEIT VAN AM­STERDAM (VU) is op 20 Oktober 1880 geopen. Abraham Kuyper* wou met dié universiteit die “ontkerstening” van die wetenskap op elke terrein teenstaan. Die VU, wat sy onderrig van die staanspoor op grondslag van gereformeerde* beginsels gestel het, het mettertyd vir baie ’n sentrum geword van Calvinistiese* wetenskapsbeoefening. Talle teoloë van veral die gereformeerde kerke in Suid-Afrika het in die 20ste eeu aan die teologiese fakulteit van die VU gepromoveer, wat onder meer in die denke oor apartheid* in Suid-Afrika na verskillende kante ’n rol gespeel het. Daar was egter deur die jare groot twiste binne die VU oor wat Christelike/Calvinistiese wetenskap eintlik is. Die hoop dat “die wysbe­geerte van die wetsidee”* van Herman Dooyeweerd* aan die VU ’n blywende Calvinistiese filosofie sou verskaf, is op die ou end nie bewaarheid nie. Die vryheid en onafhanklikheid van die universiteit het toenemend op die agtergrond getree na­mate staatsubsidie by vrywillige steun oorgeneem het as die vernaamste inkomstebron. Teen 1980 was die universiteit volle­dig van staatsubsidie afhanklik, en het politieke korrektheid eerder as die Christelike grondslag die bepalende faktor aan die universiteit geword. Die Christelik-gereformeerde grondslag van 1880 is mettertyd met slegs ’n Christelike doelstelling vervang, en in 2003 is ’n heeltemal nuwe mis­sie vir die VU geskryf – en die Christelike grondslag word ’n kantaantekening: die wetenskapbeoefening moet tog wel die universiteit se Christelike tradisie in aanmerking neem. Sedert die studente-onrus van die 1960’s was die skrif eintlik al aan die muur. Maatskappy-kritiek en ’n waarde­ring by sommige vir Karl Marx* se idees het ander oorwegings by die VU al hoe meer verdring. Teen 2005 het min van die Christelike karakter van die VU oorgebly. Moesliem-studente het toe reeds 15% van die studentetal uitgemaak, en aktiewe Gerefor­meerdes en Hervormers het tot 8% gedaal. In dié jaar is ook besluit om met die opleiding van imams te begin. (Kyk ook: Pot­chef­stroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys.)

Vir verdere lees: A Th van Deursen 2005. Een hoeksteen in het verzuild bestel – De Vrije Universiteit 1880–2005. Amsterdam: Uitgeverij Bert Bakker.

Sidebar