C

CHILIASME

CHILIASME. Kyk by: Premillennialisme.

CYRILLUS

CYRILLUS. Kyk by: Kurillos.  

CUSSONS, SHEILA

CUSSONS, SHEILA (1922–2004) is gebo­re op Piketberg, opgelei as beeldende kuns­tenaar en het verskeie suksesvolle solo- en re­trospektiewe uitstallings in Suid-Afrika ge­had. Sy vestig haar in Barcelona (1956–1980) en daarna in Kaapstad. Sy tree veral as Katolieke* dig­ter op die voorgrond. Haar debuutbundel Plek­trum (1970) is oor ’n kwart­eeu geskryf. Kenmerkende eienskap­pe van haar digterskap… Lees Meer »

CUM

CUM. Kyk by: Christelike Uitgewersmaatskappy.

CULLMAN, OSCAR

CULLMAN, OSCAR (1902–1999) is in Straatsburg gebore, het aan die universiteite van Parys en Straatsburg gestudeer en in 1930 professor in Straatsburg geword. Van 1938 tot 1972 was hy aan die Universiteit van Basel verbonde met die leerstoel in Ou Testament*. Hier het hy met Karl Barth* kontak gemaak. Hy het gehelp dat hierdie Switserse… Lees Meer »

CSV

CSV. Kyk by: Christenstudentevereniging

CROWTHER, SAMUEL AJAYI

CROWTHER, SAMUEL AJAYI (circa 1800–1891) is vroeg in die 1800’s in Yorubaland, Nigerië, gebore. In min of meer 1821 is hy deur ’n slawehandelaar aan die Portugese verkoop. Die skip wat die slawe Amerika toe moes neem, is deur die Britte voorgekeer en Crowther is vrygelaat. Hy is na Freetown in Sierra Leone gestuur waar… Lees Meer »

CROUS, TIMOTHEUS (TIMO)

CROUS, TIMOTHEUS (TIMO) (1935–) verwerf BComm in 1964 aan die Witwaters­randse Universiteit, en sluit in 1953 by sy pa, Freddie Crous*, se Christelike Uitgewers­maat­skappy (CUM)* aan, waarvan hy in 1972 die besturende direkteur geword het. Hy was president van die Bybelversprei­dingsorganisasie die Gideons* in Suid-Afrika, en het in dié organisasie se internasionale raad gedien. Sy… Lees Meer »

CROUS, FREDERIK REYNARD (FRED­DIE)

CROUS, FREDERIK REYNARD (FRED­DIE) (1906–1983) is in Riversdal gebore en wou van vroeg af predikant* word, maar omstandighede het dit verhinder. Hy word mettertyd bestuurder van die CSV-boekwinkel op Stellenbosch, en begin die Christelike Uitgewersmaatskappy (CUM) op die dag dat die Tweede Wêreldoorlog* uitgebreek het, 6 September 1939, aan die Rand. CUM was van die… Lees Meer »

CRONJÉ, JOHAN MARTHINUS (JO­HANNIE)

CRONJÉ, JOHAN MARTHINUS (JO­HANNIE) (1914–2006) is in die distrik Vredefort in die Vrystaat gebore. Nadat hy sy skoolloopbaan aan die Greykollege in Bloemfontein voltooi het, is hy na die Sendinginstituut* op Wellington. Hier behaal hy sy diploma vir sendelinge* summa cum laude in 1936. Ná ’n eenjarige mediese kursus vir sendelinge in Londen, vertrek hy… Lees Meer »

CRONJÉ, WESSEL JOHANNES (HAN­SIE)

CRONJÉ, WESSEL JOHANNES (HAN­SIE) (1969–2002) het in 1987 aan Grey-kollege in Bloemfontein gematrikuleer. Hy was ’n gebore sportman en het die Vrystaat op skoolvlak in krieket sowel as rugby verteenwoordig. In 1991 maak hy sy debuut as toetskrieketspeler teen die Wes-Indiese Ei­lan­de, en in 1992 sy eendag-internasionale krieketdebuut teen Australië. Hy word kaptein van Suid-Afrika… Lees Meer »

CRONJÉ, HENDRIK (HENNO)

CRONJÉ, HENDRIK (HENNO) (1931–) het aan die Universiteit van Pretoria, in Nederland onder NP van Wyk Louw* en in die VSA studeer. Hy word in 1958 die NG predikant van Brits, daarna studenteleraar van Heidelberg (Transvaal) en gemeentepredikant van Waterkloof, en in 1977 direkteur van inligting van die sinodes van Wes-, Noord- en Suid-Transvaal, Natal… Lees Meer »

CROMWELL, THOMAS

CROMWELL, THOMAS (circa 1485–1540) was onderleg in die reg, die handel en die sakewêreld. Hierdie bekwame politikus met sterk menings oor binnelandse en buitelandse beleid het in 1523 Britse parlementslid geword. Cromwell het ’n be­skerm­ling van kardinaal* Wolsey geword, maar ná hierdie beskermheer tot ’n val gekom het, het hy al meer toenadering tot Henry*… Lees Meer »

CROMWELL, OLIVER

CROMWELL, OLIVER (1599–1658) kom uit ’n gegoede familie en ontvang ’n deeglike skoolopleiding. In 1628 word hy parlementslid en van 1640 af verteenwoordig hy Cambridge. As Vrye of Independente Calvinis* veg hy teen die “Goddelike reg” van die koning, sowel as teen staatsdwang in die kerk, hetsy episkopaal* of presbiteriaal* van aard. Gedurende die burgeroorlog… Lees Meer »

CREW, WILLIAM FRED (WILLIE)

CREW, WILLIAM FRED (WILLIE) (1952–), kleinseun van ’n Baptiste*-predikant, word in ’n Christelike milieu groot, maar wend hom eers ná 11 jaar as sakeman tot die bediening. Hy studeer teologie* aan die Hatfield Christian Church in Pretoria waar hy van 1983 tot 1989 as pastoor met opdrag kerkplanting* werk. In 1989 stig hy die World… Lees Meer »

CRANMER, THOMAS

CRANMER, THOMAS (1489–1556) was teen 1520 verbonde aan die Jesus College in Cambridge en ’n priester*2. Hy was ten gunste van ’n oop benadering tot Skrifgesag* en ’n beleid wat geestelikes se rykdom en voorregte sou inperk. Cranmer het in 1529 koning Henry* VIII se guns gewen deur te verklaar dat die koning se egskeiding*… Lees Meer »

CRAFFORD, DIONNE

CRAFFORD, DIONNE (1935–) was een van ’n groep jong dominees wat in die 1960’s ná die verskyning van die Tomlin­son-verslag (waarin die sendingnood in die destydse “tuislande” beklemtoon is) as sendeling na Rivoni in die Gazankulu van daardie dae vertrek het. In 1969 is hy as professor in kerkgeskiedens* en godsdiens- en sendingwetenskap* aan die… Lees Meer »

COTTESLOE-BERAAD

COTTESLOE-BERAAD kan in baie op­sigte as een van die belangrike keerpunte in die Suid-Afrikaanse kerkgeskiedenis van die 20ste eeu beskou word. Dit het in Desember 1960 by die Cottesloe-koshuis van die Witwatersrandse Universiteit plaasgevind. Die Cottesloe-beraad, wat deur die Wêreldraad van Kerke* (WRK) in same­werking met sy lidkerke in Suid-Afrika georganiseer is, was ’n regstreekse… Lees Meer »

CONRADIE, ERNST MARAIS

CONRADIE, ERNST MARAIS (1962–) het in 1992 aan die Universiteit van Stellenbosch gepromoveer met ’n proefskrif getiteld Teologie en pluralisme: ’n Kritiese analise van David Tracy se voorstel van ’n analogiese verbeelding. Hy doseer sedert 1993 sistematiese teologie en etiek aan die Universiteit van die Wes-Kaap, en was in 2007 onder meer uitvoerende sekretaris van… Lees Meer »

COOK, CALVIN WIGHT

COOK, CALVIN WIGHT (1927–) is ge­bore uit ’n toegewyde Presbiteriaanse* familie. Na ’n aantal jare in die kerklike bedie­ning, het hy dosent en hoogleraar in kerk­geskiedenis* aan die Rhodes-universiteit in Grahamstad geword. Cook was, naas sy positiewe betrokkenheid by die Pres­bite­riaanse Kerk* in Suid-Afrika, ook baie geïnteresseerd in samelewings­kwes­sies. Hy was ’n ywerige lid van… Lees Meer »

CONFUSIUS

CONFUSIUS is in 551 vC as K’ung-fu-tzu gebore. Die basis van sy leer was die begrip van menslikheid (jen). Kyk verder by Confusianisme.

CONFUSIANISME

CONFUSIANISME. Die stigter van Con­fu­sianisme, K’ung-fu-tzu of Confusius, is in 551 vC in China gebore en sterf in 479 vC. Komende uit die sg Ju-skool het hy in ’n chaotiese, onsekere tyd wat gekenmerk is deur korrupsie, ’n groep studente rondom hom vergader om die morele, sosiale en politieke probleme van sy dag te debatteer…. Lees Meer »

CONE, JAMES HAL

CONE, JAMES HAL (1938–) is opgelei aan die Garrett Theological Seminary en North­western University, waar hy in 1965 gedoktoreer het met ’n proefskrif oor The Doctrine of Man in the Theology of Karl Barth. Hy is later benoem as professor aan die Union Theological Seminary in New York. Hy is sterk beïnvloed deur die bevry­dingsteologieë*… Lees Meer »

COMENIUS, JOHANN AMOS

COMENIUS, JOHANN AMOS (1492–1570) (sy van in sy moedertaal, Tjeggies, is Komensky) is op 28 Maart 1592 in Niwnic in Morawië gebore. Sy ouers was lede van die Morawiese* Broederskap en hyself het ook sy hele lewe lank lid en pleitbesorger van die Broederskap gebly. Ná studie aan die Calvyn-Akademie van Herbron en ook aan… Lees Meer »

COMBRINK, HANS JACOB BER­NARD

COMBRINK, HANS JACOB BER­NARD (1940–) behaal aan die Universiteit van Pretoria sy BA, BD en BA Honneurs (Grieks*) almal met lof. Hy verwerf sy doktorsgraad in 1969 aan die Vrije Universiteit* van Amsterdam met as proefskriftitel Die diens van Jesus. ’n Eksegetiese beskouing oor Markus 10:45. Hy was eers predikant* van die NG Gemeente Wonderboom… Lees Meer »

COLYN, CHRISTOFFEL

COLYN, CHRISTOFFEL (1930–2007) is in 1955 op Stellenbosch as predikant* gelegitimeer, en was daarna Kuilsrvier en Napierville se predikant voordat hy in 1962 kapelaan van die SA Polisie in Pinetown geword het. In 1969 is hy na Pietermaritz­burg-Suid, in 1974 na Pretoria-Polisiekollege en vanaf 1975 tot met sy aftrede in 1990 was hy kapelaan-generaal van… Lees Meer »

COLGATE, WILLIAM

COLGATE, WILLIAM (1783–1857) is in Kent, Engeland, gebore. Vanweë sy pa se simpatie met die Amerikaanse kolonies en die Franse rewolusioniste, moes hy uitwyk, en het die gesin in 1798 na Amerika verhuis. Toe William sestien jaar oud was, moes hy uitspring en gaan werk omdat sy pa nie langer vir hom kon sorg nie…. Lees Meer »

COLENSO, JOHN WILLIAM

COLENSO, JOHN WILLIAM (1814–1883) se worsteling in die tweede helfte van die 19de eeu met bepaalde aspekte van kritiese teologie*, soos die outeurskap van die Pentateug*, kan as ’n belangrike moment in die teologiese groei en ontwikkeling in Suid-Afrika beskou word. Colenso is as wiskundige in Engeland opgelei. Hierna het hy na Suid-Afrika gekom waar… Lees Meer »

ZEE, PETRUS STEFANUS ZA­CHA­RIUS (OOM PIETIE)

COETZEE, PETRUS STEFANUS ZA­CHA­RIUS (OOM PIETIE) (1885–1975) het op sy geboortedorp Boshof skoolgegaan totdat hy as 14-jarige penkop by ’n Boerekommando aan­gesluit het. Na afloop van die Anglo-Boereoorlog* in 1902, ontvang hy sy ver­dere skoolonderrig op Franschhoek. Aan die Victoria-kollege (die latere Universiteit van Stellenbosch) kry hy die graad BA en word daarna wiskunde-onderwyser op… Lees Meer »

COERTZEN, PIETER

COERTZEN, PIETER (1943–). Coertzen behaal BA en MA aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys en ontvang sy verdere teologiese opleiding aan die Universiteit van Stellenbosch. Hy behaal sy DTh in 1976. In 1977 word hy dosent in ekklesiologie* aan die Teologiese Fakulteit, Universiteit Stellenbosch. Hy dien ook ’n termyn as dekaan, en is… Lees Meer »

COERTSE, MARIA SOPHIA (MIMI)

COERTSE, MARIA SOPHIA (MIMI) (1932–) is in Durban gebore en het in Johannesburg en Wenen studeer. In 1957 word sy lid van die Weense Staatsopera en was op dié operahuis se rooster tot 1978. Een van haar bekendste optredes was as sopraan in Bach* se Matthäus-Passion met Fritz Wunderlich as tenoor en Julius Patzak as… Lees Meer »

COCCEJUS, JOHANNES

COCCEJUS, JOHANNES (1603–1669) (eintlik was sy van Coch) was ’n prominente Duitse figuur in die 17de en 18de eeuse Protestantse* kerkgeskiedenis. Hy was ’n tyd­genoot van Gisbertus Voetius* en veral bekend vir sy eie benadering tot en inkleding van die gereformeerde* teo­lo­gie*. Hy het sy opleiding in Hamburg en Fra­neker gehad met Maccovius en Amesius*… Lees Meer »

CNO-SKOLE

CNO-SKOLE. Kyk by: Christelik-Nasio­na­le onderwys.

CMR

CMR. Kyk by: Christelike Maatskaplike Raad

CLOETE, MICHIEL DANIËL VICTOR (DOOMPIE)

CLOETE, MICHIEL DANIËL VICTOR (DOOMPIE) (1913–1992) was waarskynlik die mees gedekoreerde offisier wat die Suid-Afrikaanse Weermag en die Polisie nog gehad het. Cloete het in sy dienstermyn in die Weermag onder meer die Medalje vir Troue Diens en die Suiderkruisdekorasie ontvang, asook die Militêre Kruis vir Dapperheid, die Italië-Ster, die Afrika-Ster, die 1939-’45-Ster, die Britse… Lees Meer »

CLOETE, THEUNIS THEODORUS

CLOETE, THEUNIS THEODORUS (1924–2015) is digter, kortverhaalskrywer, letterkundige en psalmomdigter. Vir sy voortref­like omdigting van die Psalms vir die Afrikaanse Liedboek van die kerk (NGKU, 2001), het hy die Andrew Murrayprys* in 2002 verwerf. Die Hertzogprys (twee keer) en etlike ander pryse is ook aan hom vir sy bellettrie toegeken. Cloete was jare lank bekend… Lees Meer »

CLOETE, GERHARD DANIËL (DAAN)

CLOETE, GERHARD DANIËL (DAAN) () het sy predikantsopleiding aan die Univer­siteit van Wes-Kaapland ontvang. Nadat hy die destydse NG Sendingkerk* se gemeente* Worcester-Suid vir enkele jare bedien het, het hy aan die Teologiese Skool van Kampen studeer en daar ’n doktorsgraad in Nuwe Testament* onder leiding van Herman Ridderbos* oor die Evangelie van Johannes* voltooi…. Lees Meer »

CLINEBELL, HOWARD JOHN jr

CLINEBELL, HOWARD JOHN jr (1922–2005) gradueer in 1944 aan die DePauw-universiteit en ontvang daarna ’n BD (1947) van Garrett Theological Seminary. In 1954 behaal hy ’n PhD aan die Uni­versiteit van Columbia. Hy was Metodiste­*-predikant wat in verskeie gemeentes ge­werk het voordat hy in 1959 ’n aanstelling kry in die Fakulteit Teologie by die Univer­siteit… Lees Meer »

CLAYTON, GEOFFREY HARE

CLAYTON, GEOFFREY HARE (1884–1957) is in Leicester, Engeland, gebore. In 1934 is hy verkies tot Anglikaanse* biskop* van Johannesburg. Hy het ’n sterk missionêre roepingsbesef gehad en baie gedoen vir die opheffing van en sending* onder die swart gemeenskap. Alan Paton* skryf in Life and Times of Geoffrey Clayton dat Clayton se intreerede as aartsbiskop… Lees Meer »

CLAUDIUS LISIAS

CLAUDIUS LISIAS was volgens Hand 23:26 die naam van die kommandant van die Romeinse (Kyk by: Romeinse Ryk) garnisoen in Jerusalem* wat Paulus* uit die hande van die oproerige skare in die tempel* gered het (Hand 21:27–22:30) en hom daarna voor die Sanhedrin* gestel het (Hand 23:1-11). Nadat ’n komplot om Paulus te vermoor, bekend… Lees Meer »

CLAUDIUS (TIBERIUS CLAUDIUS DRUSUS NERO GERMANICUS)

CLAUDIUS (TIBERIUS CLAUDIUS DRUSUS NERO GERMANICUS) (10 vC–54 nC), was van 41 tot 54 nC Romeinse keiser*. Deur ’n reeks toevalle word hy ná die moord op die grootheidswaansinnige en praalsugtige Kaligula in 41 nC keiser. As kind was een van sy speelmaats Herodes*2 Agrippa I (9 vC–44 nC, vgl Hand 12:1-25), wat hom by… Lees Meer »

CLAERHOUT, FRANS

CLAERHOUT, FRANS (1919–2006) is in Pittem, Wes-Vlaandere, gebore. Hy kom in 1946 as Katolieke* sendeling*-priester*2 na Suid-Afrika waar hy buite Bloemfontein werk. As selfonderlegde kunstenaar maak hy tekeninge en skilderye van swartmense wie se lewe daagliks verbind is met die on­ont­vlugbare kringloop van geboorte, voedselnood, siekte en die dood. Hy verbeeld die armoede* en die… Lees Meer »

CLAASSENS, LOïS JULIANA M (JULIE)

CLAASSENS, LOïS JULIANA M (JULIE) (1972-) het haar voorgraadse studie en MA in Antieke Ou Nabye Oosterse Studies aan die Universiteit van Stellenbosch voltooi. In 2001 verwerf sy haar PhD aan die Princetonse Teologiese Seminarium met as proefskriftitel The God Who Feeds: A Feminist Theological Analysis of Key Pentateuchal and Intertestamental Texts. Claassens het sedert… Lees Meer »

CLAASSEN, JANITA

CLAASSEN, JANITA (1947–2005) was een van die bekendste Afrikaanse liedjiesangers van die laaste deel van die 20ste eeu wat ’n groot aantal gospelliedere in haar repertoire gehad het. Aanvanklik onderwyseres in Afrikaans*, het “Rolbos” en “Balonne” haar bekend gemaak, en het sy sedert 1980 22 albums uitgereik. Sy was van die begin af by die… Lees Meer »

CLAASSEN, GEORGE

CLAASSEN, GEORGE (19??-) joernalis en dosent in wetenskapjoernalistiek, het grootgeword in die Hoëveldse dorp Middelburg. Sy ouerhuis is gekenmerk deur ’n pa en ma wat krities gedink het. Hy het hom in die joernalistiek begeef omdat “nuuskierigheid en die soeke na meer kennis” hom gedryf het. Hy was, volgens eie getuienis, “eens gelowig, intens gelowig”,… Lees Meer »

CILLIERS-BARNARD, BETTIE

CILLIERS-BARNARD, BETTIE (1914–2010) was ’n Rustenburgse plaasdogter wat vir ver meer as ’n halfeeu een van Suid-Afrika se belangrikste eksponente was van die ab­strak­te, die non-figuratiewe kuns.Vandat sy Parys in 1948 die eerste keer besoek het, het Cilliers-Barnard in haar kuns ’n ver pad geloop: figuratiewe abstraksie (1949–1956), nie-figuratiewe abstraksie (1956–1966), mi­s­tieke simboliek (1966–1971), aardse… Lees Meer »

CILLIERS, SAREL (CHARL) ARNOL­DUS

CILLIERS, SAREL (CHARL) ARNOL­DUS (1801–1871) was ’n vroom Christen* en leke-prediker wat ook bekend was as die “profeet van die Groot Trek” en (verkeerdelik) as die “vader van Dingaansdag”. Hy het ’n prominente rol gespeel as geestelike leier en ouderling tydens die Groot Trek en daarna binne die Republiek Natalia en die Oranje-Vrystaat. Sarel Cilliers… Lees Meer »

CILLIERS, PIETER JOSHUA

CILLIERS, PIETER JOSHUA (1952–) is ’n bekende Suid-Afrikaanse TV-regisseur en -vervaardiger met programme soos Carte Blanche en Kwêla op sy kerfstok. Hy was predikant* van die Nederduitsch Hervorm­de Kerk* van Afrika, en is gay*. Cilliers het grootgeword naby Moedwil in die distrik van Rustenburg. Hy het studeer aan die Universiteit van Pretoria en was daarna… Lees Meer »

CILLIERS, CECILE

CILLIERS, CECILE (1933–2018) het haar doktorale proefskrif in die letterkunde aan die destydse Randse Afrikaanse Universiteit voltooi oor die verhouding tussen kuns­werk en bron. Sy en haar suster, Madeleine van Biljon, het lank die program “Boek­susters” op kykNET aangebied, was stigter van “Vroue vir Vrede” in die jaar van die Soweto-jeugopstand, 1976, en sy was… Lees Meer »

CILLIÉ2, GABRIËL GIDEON (GA­WIE)

CILLIÉ2, GABRIËL GIDEON (GA­WIE) (1910–2000) was die derde seun en naamgenoot van prof GG Cillié*, eertydse rektor van die Universiteit van Stellen­bosch. Cillié jr is by geleentheid bestempel as die persoon wat waarskynlik die grootste enkele bydrae gelewer het tot die bevorde­ring van kerkmusiek in Suid-Afrika. Gebore Stellenbosser, is sy lewe gekenmerk deur veelsydigheid. Hy… Lees Meer »

CILLIÉ1, GABRIËL GIDEON (GA­WIE)

CILLIÉ1, GABRIËL GIDEON (GA­WIE) (1870–1958) het op Blaauwvlei naby Wellington grootgeword. Hy behaal sy BA in 1897 aan die Victoria-kollege, die voorloper van die Universiteit van Stellenbosch (US), MA in 1900 in Edinburg, en sy doktorsgraad in 1904 in Straatsburg. Hy was hoof van twee hoërskole voordat hy in 1908 hoogle­raar in klassieke tale op… Lees Meer »

CILLIÉ, PETRUS JOHANNES (PIET)

CILLIÉ, PETRUS JOHANNES (PIET) (1917–1999) is die seun van ’n eertydse rektor van die Universiteit van Stellenbosch (US), prof Gawie Cillié*1, en broer van die wiskunde-, kerkmusiek- en sterrekunde-kenner, prof Gawie Cillié*2. Hy was die redakteur van Die Burger van 1954 tot 1977, daarna professor in joernalistiek aan die US, voorsitter van Naspers en ’n… Lees Meer »

CHURCHILL, WINSTON LEONARD SPENCER

CHURCHILL, WINSTON LEONARD SPENCER (1874–1965) het ’n adellike opvoeding gehad en het ná sy militêre opleiding deelgeneem aan veldslae in Spanje en Kuba (1895) en Indië en Egipte (1898). Hy was daarna oorlogskorrespondent in Suid-Afrika gedurende die Anglo-Boereoorlog*. Hy was van 1902-1922 lid van die Britse kabinet en het belang­rike maatskaplike hervormings deurge­voer om onder… Lees Meer »

CHURCH OF THE NAZARENE / KERK VAN DIE NASARENER

CHURCH OF THE NAZARENE / KERK VAN DIE NASARENER het in die laat-19de eeu in die VSA ontstaan. Teologies is dit verwant aan die Metodiste­tradisie (Kyk by: Metodisme). Die groepe wat aanvanklik in Ka­lifornië, Nieu-Engeland, New York, Tennes­see en Texas gevorm het, het in 1908 ver­enig. In 1915 het hulle die naam Pentecostal Church of… Lees Meer »

CHRUSOSTOMOS, JOHANNES

CHRUSOSTOMOS, JOHANNES (344– 407), ook bekend as Johannes die Goue Mond, is in 344 in Antiogië* gebore en studeer in die filosofie en die retoriek. In 381 word hy deur Melitius tot diaken gemaak, en oor sy  hervormingsgedagtes kry hy mettertyd heelwat teenstand. Hy word biskop* en patriarg van Konstantinopel* en was veral in die… Lees Meer »

CHRISTUS: UITBEELDING IN KUNS­TE

CHRISTUS: UITBEELDING IN KUNS­TE. Uitbeeldings van Jesus* Christus* kom van vroeg af in die kuns voor. Leonardo da Vinci* se Laaste Avondmaal en Michelan­gelo* se Piëta is twee bekende voorbeelde uit die Renaissance*-tyd. Die Katolieke Kerk* het min probleme gehad met die uitbeelding van Christus in die kuns en tallose beelde van die gekruisigde Jesus… Lees Meer »

CHRISTUS-DIE-VERLOSSER-BEELD

CHRISTUS-DIE-VERLOSSER-BEELD in Rio de Janeiro, Brasilië, is in 2007 aangewys as een van die “Sewe Nuwe Wonders van die Wêreld”. (Dis te onderskei van die “Sewe Nuwe Natuurwonders van die Wêreld”, waarvan Tafelberg een is, en wat in 2012 aangewys is.) Dié beeld, landmerk en ikoon van Rio de Janeiro en Brasilië en enigste van… Lees Meer »

CHRISTUS

CHRISTUS. Kyk by: Messias.

CHRISTOLOGIE

CHRISTOLOGIE is die leer oor die Per­soon en werk van Jesus* na aanleiding van name, titels en voorstellings wat in die Nuwe Testament* vir Hom gebruik is. Die eerste Christene* het Jesus beskryf met bekende Joodse* name soos Messias*, Seun van God*, Heiland, Here*, Seun van die mens*, Lam van God* en die Dienaar van… Lees Meer »

CHRISTIAN BRETHREN ASSEMBLIES

CHRISTIAN BRETHREN ASSEMBLIES het sy ontstaan in die internasio­nale Brethern-tradisie wat ’n mistieke* vroom­heid* nastreef. Dit het in Suid-Afrika 110 gemeentes, 10 deelstandplase en sowat 3 000 lede (2015). Verskeie sende­linge doen diens in ander lande, naamlik in Zambië, Zimbabwe, Israel, die Verenigde Arabiese Emirate, Liba­non en Papoea-Nieu-Guinee. Verder bestaan daar ook ge­meentes in Mosambiek,… Lees Meer »

CHRISTEN-VERVOLGING

CHRISTEN-VERVOLGING. Volgens Geopende Deure, ’n internasionale organisasie wat vervolgde Christene* ondersteun, se Wêreldwaarnemingslys 2015 is die tien lande waar Christene die meeste vervolg word, in volgorde Noord-Korea. Somalië, Irak, Sirië, Afganistan, die Soedan, Iran, Pakistan, Eritrea en Nigerië. Uit die lys van 50 lande waar mense die meeste vervolg word weeens hulle geloof in Christus*,… Lees Meer »

CHRISTENDOM EN ISLAM

CHRISTENDOM EN ISLAM het een belangrike eienskap in gemeen. Albei is – soos ook die Judaïsme* – monoteïsties*. ’n Paar eeue lank het die denke van die Christene en Moesliems dat in Gods-diens geloof en rede saam gaan, min of meer in parallelle bane ontwikkel. Die Hellenis­tiese* invloed op die Vroeë Kerk* het daartoe bygedra… Lees Meer »

CHRISTENDOM

DIE CHRISTENDOM is, volgens die HAT (2015), “al die Christene saam” – dit wil sê, Christene van alle kerke en Christelike groeperings. Die Here Jesus* het gebid dat sy kerk* één moet wees (Joh 17:21). As ’n mens na die verskillende denominasies en groeperings kyk waaruit die “Christendom” bestaan, weet jy dat ons nog nie… Lees Meer »

CHRISTEN

CHRISTEN. In Antiogië* is die dissi­pels*/ gelowiges vir die eerste keer “Chris­tene” genoem (Hand 11:26). Dié naam kom slegs nog twee keer in die Nuwe Testa­ment* voor (Hand 26:28; 1 Pet 4:16). Hierdie naam vir gelowiges is waarskynlik aanvanklik deur teenstanders van die navolgers van Christus* gebruik. Dit was eers la­ter (in die eerste eeu)… Lees Meer »

CHRISTELIK-NASIONALE ONDERWYS

CHRISTELIK-NASIONALE ONDERWYS verwys na ’n onderwysstelsel waarin die Christelike leer* en lewensbeskouing die grondslag vorm en die nasionale of vaderlandsgerigte karakter ook beklemtoon word. Dis ’n stelsel wat reeds in die VOC*-era aan die Kaap bestaan het omdat die onderwys ten nouste aan die Nederlandse gereformeerde* kerk verbonde was. Met die permanente Britse besetting van… Lees Meer »

CHRISTELIKE WETENSKAP

CHRISTELIKE WETENSKAP. In die Christelike wetenskapsleer word daar uitgegaan van die standpunt dat alle menslike denke en waardebepalings vanuit bepaalde voorveronderstellings geskied. Die wetenskaplike – of dit nou op die terrein van die geesteswetenskappe of natuurwetenskappe is – het sekere vertrekpunte wat mede-bepalend is vir die uitkomste waartoe ge­raak word. ’n Grondliggende vertrekpunt kan dus… Lees Meer »

CHRISTELIKE MAATSKAPLIKE RAAD

CHRISTELIKE MAATSKAPLIKE RAAD. Die Anglo-Boereoorlog* met sy konsentrasiekampe en afgebrande plase, het grootskaalse verarming van Afrikaners* tot ge­volg gehad. In 1916 is ’n kongres op Cra­dock oor die armblanke gehou en dit is met verdere kongresse en ’n verskeidenheid projekte opgevolg wat uiteindelik in 1932 in die Carnegie-verslag gekulmineer het. Dié verslag het die lig… Lees Meer »

CHRISTELIKE LEKTUURFONDS

CHRISTELIKE LEKTUURFONDS. Binnelandse sendingwerk beleef ʼn bloeitydperk gedurende die einde van die 19de en begin van die 20ste eeu. Nuwe kerke word gevestig in die Sotho, Zulu, Tswana, Xhosa en ander taalgemeenskappe – elk met ʼn behoefte aan lektuur in hul moedertaal. Derhalwe word daar in 1957 besluit om met ʼn grootse insamelingsveldtog vir ʼn… Lees Meer »

CHRISTELIKE INSTITUUT

CHRISTELIKE INSTITUUT is in 1963 deur ds (later dr) Beyers Naudé*, indertyd predikant* van die NG gemeente* Aasvoël­kop en moderator* van die Suid-Transvaalse sino­de* van dié kerk, gestig. Die doel was om, in opvolging van die Cottesloe-beraad*, die beleid van apartheid*, wat in 1960 tot die Sharpeville-bloedbad aanleiding gegee het, te bestry, en om swart… Lees Meer »

CHRISTELIKE GEREFORMEERDE KERK IN SUID-AFRIKA (CGK)

CHRISTELIKE GEREFORMEERDE KERK IN SUID-AFRIKA (CGK) is op 21 April 1944 uit die Smithstraat-NG Kerk, Durban, deur dr DJJ de Vos* gestig. Die aanvanklike naam was die Nuwe Protestantse Kerk in Afrika. Leer*stellige onenigheid het meegebring dat die kerk herstig is as die Hervormde Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid–Afrika (10 Mei 1949, Bloemfon­tein). Die huidige… Lees Meer »

CHRISTELIKE FILOSOFIE

CHRISTELIKE FILOSOFIE. Die term “Christelike filosofie” is nie ’n baie bruikbare benaming nie, omdat dit na te veel verskillende, uiteenlopende sake kan verwys. Die enigste gemene deler tussen hierdie verskeidenheid van sake is die een of ander (poging tot) vermenging van die Westerse filosofiese tradisie met die gods­dienstige gedagtegoed van die Christen­dom*. Die volgende is… Lees Meer »

CHRISOPRAAS

CHRISOPRAAS. Kyk by: Juwele en edelstene.  

CHRISOLIET

CHRISOLIET. Kyk by: Juwele en edelstene.

CHOMUTIRI, ENOS MAZURA

CHOMUTIRI, ENOS MAZURA (1947–) is een van die begaafde leiers in die Reformed Church in Zimbabwe. Hy is reeds ’n aantal keer as moderator* van die si­no­de* verkies. Hy word beskryf as ’n visio­nêre figuur wat nie net sy eie kerk gemotiveer en aangespoor het nie, maar ook die leiers van ander kerke in die… Lees Meer »

CHO, DAVID YONGGI

CHO, DAVID YONGGI (1936–) groei op onder die invloed van Oosterse godsdiens­te. Op 17-jarige leeftyd ontwikkel hy tuberkulose en draai by die dood om. In dié tyd wy Cho sy lewe aan Christus*. Hy begin in 1956 met sy studies aan die Full Gospel Bible College in Suid-Korea. In 1958 ontstaan die Yoido Full Gospel-gemeente… Lees Meer »

CHILIASME

CHILIASME. Kyk by: Premillennialisme.

CHINA EN DIE CHRISTENDOM

CHINA EN DIE CHRISTENDOM. Die “People’s Republic of China” is die land met die grootste bevolking op aarde – nagenoeg 1,4 biljoen mense. In die afgelope anderhalwe millennium het talle buitelandse Christelike sendinggroepe probeer om ’n vastrapplek in China te kry, maar sonder veel sukses. Met die jongste eeuwisseling het daar ’n verandering gekom. Die… Lees Meer »

CHIKANE, FRANK

CHIKANE, FRANK (1951–) is ’n bekende kerk- en gemeenskapsleier met diep spore in Suid-Afrika en in die internasionale gemeenskap. Gedurende die laaste dekades van die 20ste eeu was hy veral as kerkleier bekend – ’n pastoor van die Apostoliese Geloofsending* (AGS) wat in sy prediking en openbare optredes die stryd teen apartheid* opgeneem het. In… Lees Meer »

CHEWA EN DIE CHRISTELIKE GE­LOOF

CHEWA EN DIE CHRISTELIKE GE­LOOF. Die Chewa-volk woon verspreid in sentraal- en suidelike Malawi, die oostelike provinsie van Zambië en die Angonia-distrik van die Tete-provinsie in Mosambiek. Ongeveer 80% van die nagenoeg 12 miljoen Chewa-sprekendes woon in Malawi. Die eerste aanraking van die Chewa met die evangelie* was die kortstondige vesti­ging van die Livingstonia-sending van… Lees Meer »

CHESEREM, JOSEPH (SENGERUT)

CHESEREM, JOSEPH (SENGERUT) (1906–1996) word beskou as die vader en inisieerder van die proses wat gelei het tot die stigting van die Reformed Church of East Africa (RCEA) in Kenia. Hy begin as jong seun werk op die plaas van ’n Suid-Afri­kaner in Kenia, AJ Mouton, en kom mettertyd onder die indruk van die evangelie*… Lees Meer »

CHARISMATIESE SPIRITUALITEIT

CHARISMATIESE SPIRITUALITEIT. Die kwalifiserende byvoeglike naamwoord “charismaties” word gebruik vir ’n styl van aanbidding wat binne al die hoofstroom Christelike tradisies aangetref word. ’n Cha­ris­matiese spiritualiteit word gekenmerk deur ’n besondere klem op die werking en rol van die Heilige Gees* met die doop van die Heilige Gees* wat prominent funksio­neer asook die spreek in… Lees Meer »

CHARISMATIESE BEWEGING (TEO­LO­GIES)

CHARISMATIESE BEWEGING (TEO­LO­GIES). Die Charismatiese beweging herberg ’n groter verskeidenheid oortui­gings as die Pinksterbeweging* waarvan die teologie* redelik maklik omskryf kan word. Tussen groepe soos die Faith Movement en die Vineyard Fellowship bestaan daar groot en selfs ingrypende verskille. Nogtans kan ’n mens na die Four Square Gospel verwys (Jesus* as die Verlosser*, die Geneser,… Lees Meer »

CHARISMATIESE BEWEGING (HISTORIES)

CHARISMATIESE BEWEGING (HISTORIES). Die Charismatiese beweging wat in die 1960’s opgebloei het, moet duidelik onderskei word van die Pinkster­beweging* wat in 1906 in Los Angeles begin het. Die een groot verskil is dat die Charis­matiese beweging in die historiese kerke ontstaan en opgebloei het, terwyl die Pink­ster­beweging van die begin af in afsonderlike kerke georganiseer… Lees Meer »

CHARISMA

CHARISMA. Die Griekse* woord charisma (meervoud: charismata) beteken “gawe” of “geskenk” en dit hou verband met charis (genade*). As gawe* van die Heilige Gees* dui die woord in die Nuwe Testament* op God se inisiatief met die herstel van die mensdom tot heelheid en harmonie. Die besinning in 1 Kor 12:1–14:40 oor die aard en… Lees Meer »

CHANGUION, RENÉ RAMON

CHANGUION, RENÉ RAMON (1952–) het in 1973 as motorfietsryer kragdadig tot bekering* gekom, is opgelei as pastoor en het in 1980 die Christian Motorcyclists’ Association gestig wat teen 2015 meer as 80 takke in Suid-Afrika gehad het en in nog 21 ander lande bedrywig is. Hy het 10 Bikers’ Chur­ches gestig. Onder sy leiding is… Lees Meer »

CHANGUION, ANTOINE NICOLAS ERNEST

CHANGUION, ANTOINE NICOLAS ERNEST (1803–1881) is in Den Haag gebore en was die seun van die eerste Nederlandse ambassadeur in die VSA. Hy het in Nederland en Duitsland opgegroei waar hy ses tale leer praat het. Hy studeer vervolgens teologie* in Leiden, maar word in 1830 oorreed om ’n pos as professor in klassieke en… Lees Meer »

CHALKEDOON

CHALKEDOON. Kyk by: Juwele en edelstene.

CHALCEDON, SINODE VAN

CHALCEDON, SINODE VAN. Die Sinode van Chalcedon (451), wat op versoek van pous Leo I* deur keiser Marsianus byeengeroep is, het veral bekend geword as gevolg van ’n duidelike uitspraak oor die twee nature van Christus*. Teen die vyfde eeu moes die kerk duidelikheid kry oor twee Christologiese* afwykings, naamlik dié van Nestorius* en Eutiges…. Lees Meer »

CELSUS

CELSUS. Kyk by: Selsus.

CELESIUS

CELESIUS. Kyk by: Selestius.

CASTRO, EMELIO

CASTRO, EMELIO (1927–) studeer van 1953 tot 1954 in Basel onder Karl Barth* met ’n beurs van die Wêreldraad van Kerke (WRK)*. Van 1959 tot 1973 is hy betrokke by verskeie kerklike, akademiese en ekumeniese organisasies in Suid-Ameri­ka, onder andere as professor in teologie*, president van sy kerk (die Evangeliese Metodiste­kerk van Uruguay) en as… Lees Meer »

CASSIDY, MICHAEL

CASSIDY, MICHAEL (1936–) is in Johan­nesburg gebore, het in Lesotho grootgeword en voltooi sy skoolopleiding aan Michaelhouse in kwa­Zu­lu-Natal. Hy behaal MA aan die Univer­siteit van Cambridge en ’n BD aan Fuller Theological Seminary in die VSA. Van 1962 af stuur hy ’n evangeliese aksie in Pietermaritzburg van stapel, bekend as African Enterprise. Die hoofdoel… Lees Meer »

CASALIS, JEAN-EUGÉNE

CASALIS, JEAN-EUGÉNE (1812–1891) is in Orthez, Basses-Pyrénées, Frankryk, van Hugenote*-agtergrond gebore. Hy sluit in 1830 by die Paryse Evangeliese Sendingge­nootskap aan en kom in 1832 na Suid-Afrika. Saam met Thomas Ar­bous­set en Constans Gosselin bereik hy Philippolis en hulle word die eerste blankes om oor die Malutiberge te trek om Mo­sjesj (Mosjwesj­we) te ontmoet. In… Lees Meer »

CARSTENS, JOHANN CHRISTIAAN (CASSIE)

CARSTENS, JOHANN CHRISTIAAN (CASSIE) (1947–2016). Hierdie kleurryke predi­kant van die NG Kerk* met sy veelkleurige onderbaadjies het op talle terreine sy gawes gebruik. Hy is in Pretoria gebore en voltooi sy teologiese studie in 1971 aan die Universiteit van Pre­toria. Sy eerste gemeente is Vil­lieria. As kamporganiseer­der van die sinode* van Noord-Trans­vaal lei hy honderde… Lees Meer »

CARFO EN MEMA(-ME­DIA)

CARFO EN MEMA(-ME­DIA). In September 1947 is Carfo (“Christelike Afrikaanse Rolprent Fotografiese Organisasie”) as ’n maatskappy sonder winsbelang gere­gistreer. Rudolf Raath, besturende direkteur, samel binne ’n paar jaar £102 000 in, en ’n volwaardige rolprentateljee word in Dan­ville, Pretoria, gebou. Finansieel gaan dit na ’n ruk egter broekskeur en Kappie Botha word in 1958 gevra… Lees Meer »

CAREY, WILLIAM

CAREY, WILLIAM (1761–1843) is naby Northampton in Engeland gebore. Vandat hy 16 jaar oud was tot op 28 was hy ’n skoenmaker se leerjonge. In 1785 het hy ’n beroep as pastor van ’n klein Baptiste*gemeente aanvaar. Hy is later na ’n gro­ter gemeente, in Leicester. Wat hy oor kaptein Cook se reise gelees het,… Lees Meer »

CAMUS, ALBERT

CAMUS, ALBERT (1913–1960) is in Alge­rië in Noord-Afrika gebore. Hy studeer aan die Universiteit van Algerië waar hy ook ’n teater stig en werkersklaskwessies op die planke bring. Later studeer hy filosofie* in Parys, waar hy gedurende die Twee­de Wêreldoorlog* by die Fran­se versetbeweging aan­sluit en vir die weerstandskoerant Combat skryf. Ná die oorlog beklee… Lees Meer »

CAMPUS CRUSADE FOR CHRIST (CCC)

CAMPUS CRUSADE FOR CHRIST (CCC) is in 1951 deur dr Bill en Vonette Bright gestig. In 1952 skryf dr Bright (1921–2003) die boekie Die vier geestelike wette met ’n uiteindelike verspreidingsyfer van ongeveer 2,5 miljard.  Die organisasie verkondig die evangelie* aan ongeveer 6,5 miljoen studente per jaar. Die webbladsy www.Every­Student.com ontvang gemiddeld 300 000 besoekers… Lees Meer »

CALVYN-PROTESTANTSE KERK

CALVYN-PROTESTANTSE KERK, met sy hoofkwartier in Athlone in Kaapstad, het teen die middel van die 20ste eeu tot stand gekom. Dit is een van die kleiner gereformeerde* groeperings in Suid-Afrika. Dit bestaan uit nagenoeg 50 gemeentes en ander standplase. Die kerk, wat ongeveer 20 000 lidmate het, publiseer gereeld ’n tydskrif bekend as Silwerrand. Hulle… Lees Meer »

CALVYN, JOHANNES

CALVYN, JOHANNES (1509–1564). Jean Calvin (sy Franse naam en van) is in Noyon in Frankryk gebore. Deur sy kommentare op haas elke boek van die Bybel* sowel as sy wydgelese Institusie of Onderwysing in die Christelike Godsdiens, beïnvloed hy baie geslagte predikante en ander gelowiges in verskillende wêrelddele: Switserland, Duitsland, Hongarye, Frankryk, Nederland, Engeland, Skotland… Lees Meer »

CALVINISME

CALVINISME. Die woord “Calvinisme” is afgelei van die naam van Johannes Cal­vyn*, kerkhervormer van die 16de eeu. Calvyn se nalatenskap is fenomenaal. Hier kan veral gedink word aan sy bekende Institusie of Onderwysing in die Christelike Godsdiens. Verder het hy kommentare oor feitlik al die boeke van die Bybel* geskryf, asook ’n groot aantal ander… Lees Meer »

CALLAWAY, HENRY

CALLAWAY, HENRY (1817–1890) word opgelei as geneesheer en verwerf ’n doktorsgraad in die medisyne. Hy bied homself egter aan as ’n geordende sendeling* en kom in 1854 in Natal aan, waar hy op verskeie sendingstasies werk. In 1870 publiseer hy The Religious System of the AmaZulu, en in 1873 word hy aangestel as biskop* van… Lees Meer »

CALL TO PRAYER

CALL TO PRAYER. Kyk by: Gebed om die val van regerings.

CAESAR

CAESAR beteken in Latyn “keiser*” en word verbind aan verskeie Romeinse kei­sers. Die bekendste onder hulle is Julius Caesar, beroemd as redenaar en skrywer. As bedrewe politikus wat baie gewild was weens sy gunste aan die volk, het hy vinnige opgang gemaak en is tot verskeie belangrike openbare ampte verkies. So was hy konsul in… Lees Meer »

CACHET, FRANS

CACHET, FRANS. Kyk by: Lion-Cachet, Frans.

Sidebar