J

JUWELE EN EDELSTENE

JUWELE EN EDELSTENE. Gedurende al die Bybelse periodes is juwele as waardevol geag en veral deur vroue* gedra (Eks 11:2; Jes 3:18-21). Juwele is as geskenke aangebied (Gen 24:22, 53) en ook as buit geneem ná ’n oorwinning (2 Kron 20:25). Voordat ’n muntstelsel (Kyk by: Mate, gewigte, geld)  bestaan het, is juwele as ruilitem… Lees Meer »

JUSTUS

JUSTUS, “die Geregtige”, is die bynaam van drie persone in die Nuwe Testament*: –Josef*6 Barsabbas: Ná Judas Iskariot* se dood is sy opvolger deur middel van ’n lo­ting tussen twee volgelinge van Jesus – ’n sekere Mattias* en ’n Josef Barsabbas met die bynaam Justus – bepaal (Hand 1:15-26). Die loting het Mattias as twaalfde… Lees Meer »

JUPITER

JUPITER. Kyk by: Zeus.

JÜNGEL, EBERHARD

JÜNGEL, EBERHARD (1934–), se teologie* word baie sterk deur Karl Barth* beïnvloed en hy het ook ’n groot belangstelling in die werk van Rudolph Bult­mann* ge­had. As professor, eers in Zürich en toe in Tübingen, het hy verskeie onderwerpe veral in die Nuwe Testament* nag­evors. Dit sluit die filosofie van godsdiens, religieuse taal, Chris­tologie*, antropologie… Lees Meer »

JULIUS VAN AFRIKA (SEXTUS IU­LIUS AFRICANUS)

JULIUS VAN AFRIKA (SEXTUS IU­LIUS AFRICANUS) (circa 160–240), die vader van die kerkgeskiedskrywing (Kyk by: Kerkgeskiedenis), is waarskynlik in Libië gebore, en het sy opleiding by die kategeseskool in Aleksandrië ontvang. Hy het egter die grootste deel van sy lewe in Emmaus deurgebring wat hy uit ruïne opgebou het en wat daarna bekend was as… Lees Meer »

JULIUS

JULIUS was ’n offisier van die keiserlike regiment in Sesarea*, wat Paulus* en ander gevangenes op die skip na Rome* opgepas het (Hand 27). Hy was vriendelik teenoor Paulus. Hy laat toe dat Paulus in Sidon* by vriende kuier. Die skip het Mooi Hawens, Kreta*, bereik en Paulus het aanbeveel dat die skip daar oorwinter…. Lees Meer »

JULIANUS, DIE AFVALLIGE

JULIANUS, DIE AFVALLIGE (331/332–363) was Konstantyn* die Grote se broerskind. Julianus se pa is vermoor om te verseker dat Konstantyn se seun, Konstan­tius II, sy ryk erf. Julianus self kry as kind en jongman ’n Christelike opvoeding, maar teen 351, toe hy twintig jaar oud is, het hy reeds die Christendom* verwerp en ’n vurige… Lees Meer »

JUDIT

JUDIT. Kyk by: Apokriewe boeke.

JUDEA

JUDEA is die Latynse naam vir Juda*, die suidelike deel van Israel* se grondgebied wat deur die Tweestamme-ryk (Juda en Efraim*/Manasse*) bewoon is. Judea, in sy Latynse vorm, verwys meesal na die Ro­mein­se provinsie (Kyk by: Romeinse Ryk), maar in sy breëre verband verwys Judea/Juda na ’n streek eerder as ’n provinsie met afgebakende grense…. Lees Meer »

Judas Makkabeus

Judas Makkabeus (letterlik Judas die Hamer) was een van die leiers van die Joodse* opstand teen Antiogus* Epifanes. Antiogus het die Jode onderdruk. In 168 vC het Antiogus die tempel*2 in Jerusalem* om­skep in ’n tempel vir Jupiter* en ’n stand­beeld van dié god in die tempel ge­plaas. Hy het afgodsoffers in die tempel geoffer… Lees Meer »

JUDAS (PERSOON)

JUDAS (PERSOON) is die naam van verskeie persone in die Bybel*. ‑Jehuda (Hebreeus* – “om te dank, te loof”; Grieks: Juda*1, Judas*) was die naam van een van die seuns van Jakob*, en het die naam van ’n stam (Kyk by: Juda2) ge­word, uiteindelik die suidelike koninkryk (Kyk by: Juda4) nadat Israel* in twee koninkryke… Lees Meer »

JUDAS (BYBELBOEK)

JUDAS (BYBELBOEK). Hierdie brief* is deel van die groep “algemene sendbriewe” in die Nuwe Testament*. Volgens die aanhef en slot is die Judasbrief ’n tipiese antieke brief. Judas vertoon egter ook sterk kenmerke van ’n preek. Daar was vroeg reeds groot onsekerheid of dié brief deel van die Christelike Bybel* moet wees of nie. Teen… Lees Meer »

JUDAÏSME

JUDAÏSME het veral ná die val van Jerusalem* in 70 nC as selfstandige godsdiens ontwikkel. Die kruin hiervan is bereik met die vasstelling van die Misjna in 200 nC. Die aanloop strek egter so ver terug as die hervorming van koning Josia* (621 vC). Die Babiloniese ballingskap* (586–538 vC) het dié sentimente sterk gevestig en… Lees Meer »

JUDA

JUDA hou verband met die Hebreeuse* woorde vir “prys”. Die naam word in die Bybel* vir ’n persoon, ’n stam en ’n landstreek/koninkryk gebruik. ‑Persoon: Juda was die vierde seun van Jakob* en Lea* (Gen 29:35). ‑Stam: Na aanleiding van hierdie stamvader is een van die twaalf stamme van Israel* ook met dieselfde naam benoem…. Lees Meer »

JUBELJAAR (“HERSTELJAAR”)

JUBELJAAR (“HERSTELJAAR”) dui in die Ou Testament* op elke 50ste jaar wanneer die verarmdes in Israel* vrygelaat is, hulle skuld afgeskryf is en hulle na hulle grond as wettige eienaars kon terugkeer (Lev 25:8-17, 23, 54).  

JOUBERT, STEPHANUS JACOBUS (STEPHAN)

JOUBERT, STEPHANUS JACOBUS (STEPHAN) (1958–) voltooi sy teologiese opleiding in 1983 aan die Universiteit van Pretoria, en word predikant van die NG Gemeente Kempton-Kruin voordat hy in 1990 professor in Bybelkunde aan die Universiteit van Pretoria en in 1997 in Nuwe Testament* aan dieselfde universiteit se fakulteit teologie word. Hy doen sy doktorsgraad oor die… Lees Meer »

JOUBERT, PETRUS JACOBUS (PIET)

JOUBERT, PETRUS JACOBUS (PIET) (1831–1900) speel ’n leidende rol in die Zuid-Afrikaansche Republiek as veldkornet, volksraadslid, waarnemende staatspresident, kommandant-generaal. Hy was dikwels lid van deputasies wat oorsee die republiek se belange bevorder het. As een van die befaamde Driemanskap (saam met Paul Kruger* en MW Pretorius) het hy ná vergeefse onderhandelings die militêre offensief gelei… Lees Meer »

JOUBERT, GIDEON

JOUBERT, GIDEON (1923–2010) is op Stellenbosch gebore, het aanvanklik by Die Burger gewerk, in die Vloot bevelvoerende offisier van SAS Saldanha geword, was ’n tyd lank in die sakewêreld, het toe teruggekeer na Die Burger en uiteindelik daar afgetree. Joubert het groot bekendheid verwerf met sy blitsverkoper-boek, Die Groot Gedagte – abstrakte weefsel van die… Lees Meer »

JOUBERT, ELSABÉ ANTOINETTE MUR­RAY (ELSA)

JOUBERT, ELSABÉ ANTOINETTE MUR­RAY (ELSA) (1922– ) is in die Paarl gebore. Sy het in haar skrywersloopbaan vroeg reeds ’n verbintenis met die Afrika-kontinent en die proble­matiek van botsende kulture en rassespannings. Haar romans toon ’n vervlegting van fiksie en feitelike verslaggewing. Belangrike aktuali­teitsromans, Ons wag op die kaptein (1963) en Bonga (1971), word onderskeidelik… Lees Meer »

JOTAM

JOTAM. Meer as een persoon in die Ou Testament* dra hierdie naam. ‑Die bekendste was die enigste seun van Jerubbaäl* (Gideon*) wat die moordtog van sy broer, Abimelek*, oorleef het. In ’n fabel waarsku Jotam die leiers van Sigem* om nie vir Abimelek* te stem as koning nie (Rig 9:1-22). ‑Nog ’n Jotam was die… Lees Meer »

JOSUTTIS, MANFRED

JOSUTTIS, MANFRED (1936–) studeer teologie* in Wuppertal, Bonn en Göttingen, en sy doktorale proefskrif is ’n sistematies-teologiese uiteensetting van die teologie van Karl Barth*. Kort hierna skryf hy ’n rig­tinggewende boek oor die praktiese* teologie waarin sy kritiese houding jeens die Duitse prediking* van sy tyd skerp na vore kom: Gesetzlichkeit in der Predigt der… Lees Meer »

JOSSITALA, SAMUEL

JOSSITALA, SAMUEL (–2005) was die eerste leraar in die Igreja Reformada em Moçambique (IRM) om sy volle predikants­opleiding in Mosambiek te ontvang. Hy studeer te Ricatla, ’n interkerklike inrigting naby Maputo, en word in 1987 tot die be­diening toegelaat. Spoedig speel hy ’n leidende rol in die vestiging van die IRM in verskeie streke van… Lees Meer »

JOSUA (PERSOON)

JOSUA (PERSOON) is een van die twaalf verkenners wat Kanaän* moes gaan deur­kyk voordat die land ingeneem is. In Num 13:8 heet hy Hosea*, seun van Nun, maar Moses* verander dit na Josua. Hy en Kaleb* lewer ’n minderheidsverslag dat die land wel inneembaar is. Dit red hulle lewe (Num 14:38). Josua word Moses se… Lees Meer »

JOSUA (BYBELBOEK)

JOSUA (BYBELBOEK) is die sesde boek in die Bybel* en sluit nou aan by die voor­af­gaande boeke van die Pentateug*. Dit beskryf die vervulling van God se belofte by Sigem* aan Abraham* dat sy nageslag Kanaän* as land sou ontvang (Gen 12:5-7). Die landbesetting onder leiding van Josua* eindig met ’n volksvergadering by Sigem* waar… Lees Meer »

JOSIA

JOSIA was koning oor Juda*4 in 639–609 vC. Nadat sy pa Amon*1 vermoor is, is Josia op agtjarige ouderdom koning gemaak deur die “volk van die land” (2 Kon 21:24 = 2 Kron 33:25). Hy het 31 jaar lank regeer. Josia is bekend vir die hervormings wat hy deurgevoer het. Hy het opdrag gegee dat… Lees Meer »

JOSHUA, TONITOPE BOLEGUN

JOSHUA, TONITOPE BOLEGUN (1963–) is ’n bekende en charismatiese – maar dikwels ook erg omstrede – prediker en geloofsgeneser, wat sy kerk, The Synagogue Church of All Nations, in Lagos, Nigerië, gevestig het. Hy is in ’n klein Nigeriese dorpie gebore en het as lidmaat van die Anglikaanse Kerk* grootgeword. Nadat hy ’n spesiale roeping… Lees Meer »

JOSES

JOSES kom as naam ’n paar keer in die Nuwe Testament* voor. Die naam beteken “verhewe”. ‑Hy was een van Josef*2 en Maria*1 se seuns (Mark 6:3; 15:40, 47). Waar Markus “Joses” het, het Matt 13:55 “Josef”*3 . Dit is onduidelik of dit dieselfde of twee verskillende persone is. ‑In Hand 4:36 het sommige manuskripte… Lees Meer »

JOSEFUS, FLAVIUS

JOSEFUS, FLAVIUS (37–circa 100 nC) is ’n Joodse* geskiedskrywer wat in die eerste eeu nC geleef het. Sy werke is die belang­rikste bron vir die geskiedenis van die Jodedom in die tyd van die tweede tempel*4, en vir die Joodse agtergrond van die vroeë Christendom*. Hy stam uit die Joodse priesteraristokrasie en was ten tye… Lees Meer »

JOSEF

JOSEF is die naam van verskeie persone in die Bybel. ‑Josef, tweede jongste seun van Jakob* en die oudste seun van Ragel* (Gen 30:22-24). Die naam Josef het ’n dubbele betekenis: “God het my skande weggeneem”, en: “Die Here sal vir my nog ’n seun gee”. Josef was sy pa se gunsteling­seun en Jakob het… Lees Meer »

JOSAFAT

JOSAFAT beteken “Jahwe* het reg ge­spreek”. Verskeie persone met dié naam word in die Ou Testament* vermeld. ‑Die vierde koning van Juda*4 (870–846 vC) en seun van Asa* en Asuba. ‑Die seun van Agilud. Hy was ’n hoof-uitvoerende beampte onder Dawid* (2 Sam 8:16) en Salomo* (1 Kon 4:3). ‑Die seun van Paruag, en Salomo… Lees Meer »

JORDAAN, GERT JOHANNES CORNELIS (JORRIE)

JORDAAN, GERT JOHANNES CORNELIS (JORRIE) (1951–) het tydens sy dekade (1992–2002) as redakteur van Die Kerkblad, blad van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika* (GKSA), bekendheid verwerf vir sy baie behoudende standpunte. Terselfdertyd was hy sedert 1998 professor in Nuwe-Testamentiese* vakke en sedert 2004 vise-rektor van die Teologiese Skool Potchefstroom. Vroeër was hy dosent in Grieks*… Lees Meer »

JORDAAN

JORDAAN is die belangrikste rivier in Palestina* wat van noord na suid vloei. Die rivier ontspring by Dan* in die noorde, vloei deur die See van Galilea*, en mond uit­ein­delik uit in die Dooie See (wat self geen uitloop het nie). Die vallei waarin dit vloei, is ’n vrugbare stuk aarde (hoewel dit na die… Lees Meer »

JOPPE

JOPPE is die Griekse* naam vir Jaffa wat Hebreeus* is vir “mooi, lieflik”. Hierdie ha­we­stad aan die Middellandse See word reeds in Egiptiese* inskripsies van die 15de eeu vC genoem. In die ou tyd was Joppe veral in die hande van die Fenisiërs. Wan­neer die Israeliete* hulle in Kanaän* vestig, val Joppe buite hulle vestigingsgebied…. Lees Meer »

JOOD / JODE

JOOD / JODE, van die Hebreeuse* term jehudi (meervoud jehudim), is oorspronklik: ’n inwoner van Judea* (2 Kon 16:6), maar ook met wyer betekenis: al Abraham* se afstammelinge. Dit is vroeg reeds ’n sinoniem vir Hebreërs (Jer 34:9, ook Esra*, Nehemia*, Daniël*), by Hebreeuse skrywers maar ook in nie-Joodse tekste (bv iaudaia in Assiriese tekste)… Lees Meer »

JONKER, WILLEM DANIËL (WIL­LIE)

JONKER, WILLEM DANIËL (WIL­LIE) (1929–2006), studeer teologie* aan die Universiteit van Pretoria en promoveer in 1955 aan die Vrije Universiteit* van Am­sterdam onder GC Berkouwer*. Sy proefskrif, Mistieke liggaam en kerk in die nuwe Rooms-Katolieke teologie, sou hom voorberei vir die latere kerkstryd in Suid-Afrika. Hy bedien enkele gemeentes voordat hy in 1968 professor in… Lees Meer »

JONKER, LOUIS CLOETE

JONKER, LOUIS CLOETE (1962–) het sy skoolloopbaan op Mosselbaai voltooi en daarna op Stellenbosch in die teologie* ge­studeer. Hy het in 1993 sy doktorsgraad in die Ou Testament* verwerf met ’n proefskrif oor eksegetiese metodologie, wat in 1998 deur Kok Pharos in Nederland gepubliseer is. Jonker was ’n predikant van die NG Gemeente Stellenbosch-Welgelegen voordat… Lees Meer »

JONKER, HENDRIK

JONKER, HENDRIK (1917–1990) studeer teologie* in Utrecht (1940). In 1954 promoveer hy onder leiding van J Severijn met ’n proefskrif oor Karl Jaspers*. As Hervorm­de predikant* bedien hy tussen 1944 en 1959 drie gemeentes*. Vanaf 1959–1984 is hy hoogle­raar van die Nederlandse Hervorm­de Kerk in Utrecht, Nederland, waar hy Bybelse* teologie, die wese en geskiedenis… Lees Meer »

JONES, MARY

JONES, MARY (1784–1866) is in Llanfi­hangel-y-Pennant, nou deel van Gwynedd in Wallis, gebore. Haar pa was ’n arm we­wer. Hy en sy vrou kon nie lees nie, en daarom het hulle ook nie boeke gehad nie – selfs nie ’n Bybel* nie. Mary Jones is eers op 10 jaar skool toe. Ene mev Evans, wat… Lees Meer »

JONATAN

JONATAN beteken “Jahwe* het gegee”. Verskeie persone in die Ou Testament* het hierdie naam. Die twee belangrikstes is: ‑’n Leviet* wat in Rig 18:30 “seun van Gerson, seun van Moses*” genoem word. ‑Die oudste seun van koning Saul*, eerste koning van Israel*, uit die stam van Benjamin*. Hy was ’n groot vriend van Dawid* –… Lees Meer »

JONADAB

  JONADAB. Twee persone in die Ou Testament* dra hierdie naam. ‑’n Seun van Dawid* se broer, Samma, en vriend van Dawid se seun Amnon* (2 Sam 13). ‑Die seun van Rekab, wat saam met Jehu* eers die nageslag van Agab* in Samaria* doodgemaak het en daarna al die Baäl*priesters in die tempel* uitgeroei het… Lees Meer »

JONA (BYBELBOEK)

JONA (BYBELBOEK) is sekerlik een van die bekendste Ou-Testamentiese* verhale. Van kleintyd af ken ’n mens die verhaal van Jona en die groot vis. Die boek is egter ook bekend omdat dit dikwels die fokuspunt is van die stryd tussen diegene wat meen dat die boek letterlik waar is, en diegene wat meen dat dit… Lees Meer »

JOM KIPPUR

JOM KIPPUR. Kyk by: Versoendag.

JOJAKIM

JOJAKIM. Farao Neko* van Egipte* maak Eljakim koning van Juda*4 (608–598vC) in die plek van sy pa, Josia*, nadat Neko eers die aanvanklike troonbestyger, Joahas*, ná slegs drie maande se regering, na Egipte weggevoer het. Eljakim se naam word verander na Jojakim (2 Kon 23:34–25:5). Hy was ’n goddelose en onregverdige koning wat buitensporige bouprojekte… Lees Meer »

JOJAGIN

JOJAGIN is die seun van Jojakim* en Ne­gusta, wat in die plek van sy pa die voorlaaste (19de) koning van Juda* geword het (597 vC). Hy was 18 jaar oud toe hy koning geword het, maar sy koningskap sou net drie maande duur, omdat hy goddeloos was in die oë van die Here*. Nebukadnesar*, die… Lees Meer »

JOJADA

JOJADA. Drie persone in die Ou Testament* dra hierdie naam. ‑Die seun van Jojada, Benaja*, is deur Dawid* aangestel as hoof van die koning se Filistynse* lyfwag (die Kreti) (2 Sam 8:18). ‑’n Priester*1 wat getroud was met Jehoseba, die dogter van koning Joram* van Juda*4 en ’n suster van Ahasia* (2 Kron 22:11). Hulle… Lees Meer »

JOHNSON, SAMUEL

JOHNSON, SAMUEL (1709–1784), digter, essayis, joernalis, literêre kritikus en leksikograaf, was die uitstaande literêre figuur in 18de-eeuse Brittanje. Hy verwerf sy MA te Oxford en werk as joernalis in Londen, waar hy ’n verskeidenheid genres beoefen. Die publikasie van sy Dictionary of the English language (1755), geïllustreer met toepaslike aanhalings uit die Engelse letterkunde, bring… Lees Meer »

JOHNSEN, CHRISTIAAN HENDRIK (CHRIS)

JOHNSEN, CHRISTIAAN HENDRIK (CHRIS) (1949–) het in 1974 in vennootskap met SA Tomlinson ’n boekwinkel onder die handelsnaam CH Johnsen Boek­handel begin. Johnsen word alleeneienaar van die boekwinkel, betree die groothandel en stig Christian Art Distributors, wat eksklusiewe verspreidingsregte met prominente oorsese uitgewers beding het. In 1989 neem hy die Christelike Uitgewersmaat­skappy (CUM) van Timo… Lees Meer »

JOHANNES VAN DAMASKUS

JOHANNES VAN DAMASKUS (676–749) is in die Moesliem-beheerde (Kyk by: Islam) Damaskus gebore, maar die gesin het stoere Christene* gebly en is tog deur hulle Moesliem-bure hoog geag. Sy pa was waarskynlik die hoof van die Siriese belastingdepartement. Toe Johannes 23 was, het sy pa na ’n geskikte onderwyser gesoek wat sy kinders die nodige… Lees Meer »

JOHANNES PAULUS II (KAROL WOJTYLA)

JOHANNES PAULUS II (KAROL WOJTYLA) (1920–2005) is in Wadow, Pole, gebore en moes sy studies onderbreek toe die Nazi*-invallers die universiteit gesluit het. Terwyl hy bedags in ’n steengroef en later ’n fabriek gewerk het, het hy in die geheim sy studie om priester*2 te word in Krakow voortgesit. Ná sy priesterwyding het hy in… Lees Meer »

JOHANNES XXIII (ANGELO GIU­SEP­PE RONCALLI)

JOHANNES XXIII (ANGELO GIU­SEP­PE RONCALLI) (1881–1963) was die eerste seun van ’n arm plaasarbeider in Lombardië. Danksy sy ouers se opofferings kon hy in ’n nabye gehug skoolgaan. Sy voorbereidende studies in Bergamo is daarna in Rome* voltooi en hy is in Augustus 1904 tot priester gewy. Sy voorliefde vir kerkgeskiedenis kon hy daarna voortsit…. Lees Meer »

JOHANNES (PERSOON)

JOHANNES (PERSOON) is die naam van verskeie persone in die Nuwe Tes­tament*. Dit is die Griekse* vorm van ’n Hebreeuse* woord wat herinner aan “Jahwe* is genadig”. ‑Johannes die Doper kan gesien word as die persoon wat die brug slaan tussen die ou en die nuwe verbond*. Hy is die enigste seun van die vroom… Lees Meer »

JOHANNES (BYBELBOEKE)

1, 2 EN 3 JOHANNES (BYBELBOEKE). Van die drie briewe (Kyk by: Brief) wat in die Nuwe Testament* bekend staan as die Johannesbriewe en wat al drie ongeveer dieselfde tyd, teen die einde van die eerste eeu, ontstaan het, is dit veral die eerste brief wat gou in die Vroeë Kerk* wye bekendheid geniet het…. Lees Meer »

JOHANNES (BYBELBOEK)

JOHANNES (BYBELBOEK). Die Evan­ge­lie* van Johannes* is een van die vier Evan­gelies wat in die Nuwe Testament* opgeneem is. Omdat dit inhoudelik so baie van die drie Sinoptiese* Evangelies verskil, het dit waarskynlik onafhanklik van hulle ontstaan. Die outeurskap word verbind aan die apostel* Johannes*2. Daar word aanvaar dat die basiese inhoud teruggaan na die… Lees Meer »

JOHANAN BEN ZAKKAI

JOHANAN BEN ZAKKAI was een van die mees prominente rabbyne (Kyk by: Rabbi) uit die groep Tannaïm (1ste en 2de eeu nC) en ’n student van rabbi Hillel*. Hy word as een van die voorste Joodse* wysgere van die tydperk ná die val van die tweede tempel*3 (ongeveer 70 nC) beskou. Hy het die val… Lees Meer »

JOESOEF, SJEIK

JOESOEF, SJEIK was ’n Islamitiese (Kyk by: Islam) heilige wat as politieke banne­ling na die Kaap gekom het. Nadat hy in 1644 op sy pelgrimstog na Mekka was, kry hy deur sy ywerige beoefening van Islami­tiese pligte en leringe mettertyd ’n re­putasie as godsdienstige kenner. Joesoef was later in Bantam die prominentste gods­diensleier. In die… Lees Meer »

JOËL (BYBELBOEK)

JOËL (BYBELBOEK). Volgens die op­skrif (1:1) word die boek gekoppel aan Joël, seun van Petuel, van wie ons nie enige verdere gegewens het nie. Die boek word deur sommige geleerdes as die “literêre anker” in die Boek van die Twaalf* beskou en daar word selfs gepraat van ’n sg “Joël-redaksielaag”. In die Septua­ginta* kom die… Lees Meer »

JODE

JODE. Kyk by: Jood.

JOB (BYBELBOEK)

JOB (BYBELBOEK). In die Ou Testa­ment* staan die boek Job, in navolging van die Septuaginta*, eerste in ’n bundel van vyf boeke wat uitsluitlik poëtiese en wys­heidsmateriaal bevat (Job, Psalms*, Spreu­ke*, Prediker* en Hooglied*). Hierdie bundel is geplaas tussen die historiese en profetiese boeke. Die Hebreeuse Bybel groe­peer die boek Job saam met die geskrifte*,… Lees Meer »

JOAS

JOAS. Daar word in die Ou Testament* melding gemaak van twee persone met hierdie naam. ‑Die negende koning van Juda*4 (836–798 vC). Hy was die seun van Ahasia* en Sibja, uit Berseba* (2 Kon 11–12; 2 Kron 22:10, 24-27). Joas was 7 jaar oud toe hy koning geword het en hy het 40 jaar in… Lees Meer »

JOAHAS

JOAHAS is die naam van twee konings in die Ou Testament*. ‑Die seun en troonopvolger van Jehu*1, die koning van Israel*, met Samaria* as hoofstad (2 Kon 10:35). Hy was die elfde koning van die Noordelike koninkryk van Israel en het 17 jaar geregeer (820–804 vC), maar teen God bly sondig, totdat die Arameërs* sy… Lees Meer »

JOAB

JOAB is die seun van Seruja, Dawid* se stief­suster. Hy was een van die Ou Testa­ment* se dapperste helde – iemand wat net so onbuigbaar was in sy vyandskap as in sy vaardigheid op die slagveld (1 Kron 19:6-14). Hy was Dawid se bekendste en getrouste generaal, vóór en ná Saul* se dood, al­hoewel hy… Lees Meer »

JISREËL

JISREËL word vir verskeie persone en plekke in die Ou Testament* gebruik. ‑Die stad Jisreël wat in die Jisreëlvlakte geleë was en ongeveer 90 km noord van Jerusalem* was, was die plek waar ’n aantal bekende gebeurtenisse afgespeel het. Nabot* se wingerd was hier geleë (1 Kon 21). Dit was ook ’n bekende slagveld (Rig… Lees Meer »

JHWH

JHWH. Kyk by: Jahwe.  

JEUG-TOT-JEUGAKSIE

JEUG-TOT-JEUGAKSIE (1974) was ’n aksie van die NG Kerk*. Op voordrag van ds Mike Smuts (sr)* het die kommissies vir evangelisasie en jeug en die destydse Breë Moderatuur van die Algemene Sinode goedgekeur dat so ’n jaarlange aksie in 1974 onderneem word. Die span van gekeurde jongmense is opgelei om daarna landwyd ander jeug op… Lees Meer »

JEUGBEDIENING

  JEUGBEDIENING word deur kerke en teoloë verskillend verstaan. In die Engels­talige wêreld verwys die term “jeug” ge­woonlik na adolessente. Binne die gerefor­meerde* tradisie is dit meer dikwels ’n inklusiewe term vir die leeftyd van die wieg tot wanneer jong volwassenes in die huwelik tree. Gereformeerdes aanvaar die jeug as ’n wesenlike deel van die… Lees Meer »

JETRO

JETRO is Moses* se skoonpa en pa van Sippora*. “Jetro” verwys waarskynlik na sy priesterskap in Midian* (dit wil sê: dit is ’n titel), met Reüel sy eienaam (Eks 2:18). In Eks 18 bring Jetro vir Sippora en haar twee seuns na Moses toe by Sinai*2. Moses het hulle by Jetro gelos tot ná die… Lees Meer »

JESUSTYD

JESUSTYD. Kyk by: Laaste dae.

JESUS SIRAG

JESUS SIRAG. Kyk by: Wysheid van Jesus Sirag, Die.

JESUS, HISTORIESE

JESUS, HISTORIESE. Jesus* was nog altyd omstrede. Vroeg reeds is sy opstan­ding* ontken en beweer dat die dissipels sy lyk gesteel het (Matt 28:13). Die tweede-eeuse apokriewe Ebioniete-Evangelie ont­ken die maagdelike geboorte*, terwyl sekere Joodse geskrifte beweer dat Jesus die buite-egtelike kind van Maria*1 en ’n Romeinse soldaat was. Gnostiese* geskrifte ontken weer sy menslikheid…. Lees Meer »

JESUS-FILM

JESUS-FILM. Kyk by: Campus Crusade for Christ.

JESUS CHRISTUS

JESUS CHRISTUS se belangrikheid blyk alreeds uit sy sleutelposisie op die Christe­like kalender*.Veel belangriker is sy wêreldwye invloed op triljoene menselewens. Bronne vir Jesus se lewe: Vanweë die relatiewe onbekendheid van die Christelike geloof* in die eerste-eeuse wêreld, kry ons in destydse buite-Bybelse bronne min verwysings na Jesus*. In sy Annales noem die Romeinse skrywer… Lees Meer »

JESUS-DEBAT

JESUS-DEBAT. Kyk by: Jesus, Historiese.

JESUS ALIVE MINISTRIES

JESUS ALIVE MINISTRIES. Hierdie charismatiese* kerklike groepering het in 1982 as ’n nuwe onderdeel van die Interna­tional Fellowship of Christian Churches (IFCC) tot stand gekom. Hulle hoofkantoor is in Honeydew aan die Wesrand gevestig. Evangelis Peter Pretorius is hulle stigter. Hulle beskik oor ’n nuusbrief bekend as Jesus Alive Ministries: Africa News. Hulle hoofaktiwiteite fokus… Lees Meer »

JESUÏETE

JESUÏETE. Kyk by: Ignatius van Loyola.  

JESAJA (PERSOON).

JESAJA (PERSOON). Jesaja (“verlossing van Jahwe*”), seun van Amos (Jes 1:1), was getroud met ’n profetes (8:3) en het twee kinders met simboliese name gehad (7:3; 8:3-4). Hy was moontlik ’n onafhanklike profeet, of het tot die aristokrasie of wysheids­kringe behoort, of miskien selfs uit die priesterstand gekom (vgl 6:1-2; 1:10-17; 2 Kon 18:13-20:21). Hy… Lees Meer »

JESAJA

JESAJA (BYBELBOEK). Historiesver­wante ontledings het daartoe gelei dat dié geskrif volgens spesifieke periodes ingedeel is: Proto-Jesaja (1–39), vóór-ballingskapperiode, Assirië*, 8ste eeu vC; Deutero-Jesaja (40–55), tydens-ballingskap, Babilonië*, 6de eeu vC; en Trito-Jesaja (56–66), ná-balling­skap, Persië*, laat 6de eeu vC. Ander studies het wegbeweeg van ’n eksklusiewe historiesgebaseerde indeling/be­pa­ling van die dokument aangesien dit skynbaar nie volledig… Lees Meer »

JERUSALEM

JERUSALEM 1928. Kyk by: Internasio­nale sendingkonferensies.

JERUSALEM

JERUSALEM was en is een van die belang­rikste godsdienstige wêreldstede. Dit is hei­lig* vir aanhangers van die Jodendom (Kyk by: Jood), Is­lam* en die Christendom*. Die stad ont­staan in ongeveer 1800 vC en is sedertdien onafgebroke bewoon. Deur die eeue het dit verskillende name gehad. Histories: Jebus*, Dawidstad, Sion*, Aelia Capitolina, Jerusa­lem; Simbolies: Ariël*, Oholiba*…. Lees Meer »

JERUBBAÄL

JERUBBAÄL, die vyfde rigter van Israel*, is Gideon* se ander naam. Hy word in die Bybel* twee keer so genoem: in Rig 7:1 net vóór die oorlog teen Midian* en in Rig 8:29 net ná die slag teen Midian.

JEROBEAM

JEROBEAM is in die Ou Testament* die naam van twee konings. Die seun van Nebat en die eerste koning van die noordelike koninkryk van Israel*4 (928–907 vC). Voordat Jerobeam koning geword het, was hy deel van Salo­mo* se koninklike administrasie. Hy het egter teen Salomo se beleid in opstand gekom en gerebelleer. Hy het uiteindelik… Lees Meer »

JERIGO

JERIGO (Tell es-Sultan) is onder seevlak, noord van die Dooie See in die Jordaan*­vallei geleë. Dit is een van die heel oudste nedersettings op aarde. Die vroegste tekens van bewoning dateer uit die 10de tot 8ste millennium vC. Volgens Jos 6 was dit die eerste stad wat die Israeliete* in die be­loofde land ingeneem het,… Lees Meer »

JEREMIAS, JOACHIM

JEREMIAS, JOACHIM (1900–1979), was ’n belangrike Nuwe-Testamentikus van die 20ste eeu. Hy stu­deer Oosterse tale en teo­lo­gie*, behaal die PhD aan die Uni­versiteit van Leipzig (1922) en doseer by Greifswald (1929– 1934) en Göttingen (1935–1968) in Nuwe Testament*. Tydens sy lewe vind groot veranderings in die interpretasie van die Nuwe Testament plaas. Aanvanklik oor­heers Barth*,… Lees Meer »

JEREMIA (PERSOON)

JEREMIA (PERSOON) is ’n profeet* van wie ons heelwat weet, aangesien meermale oor hom in die boek Jeremia (Kyk by: Jeremia [boek]) berig word. Sommige navorsers meen dat Jeremia ’n denkbeel­dige karakter is wat geskep is om ’n be­paalde teologiese tradisie te verteenwoor­dig, maar daar is genoeg getuienis om hom as ’n historiese figuur te… Lees Meer »

JEREMIA (BYBELBOEK)

JEREMIA (BYBELBOEK) vorm deel van die drie groot profeteboeke van die Ou Tes­ta­ment*. Die boek hou direk verband met die profeet* Jeremia* wat volgens tradisie verantwoordelik was vir die inhoud van die boek. Jeremia het sy profetiese woorde deur sy sekretaris Baruk* laat opskryf. Volgens Jer 36 het koning Jojakim* die boekrol verbrand. Daarna het… Lees Meer »

JEHUD

JEHUD. Kyk by: Juda4.

JEHU

JEHU beteken “hy is Jahwe*”. Verskeie persone met die naam Jehu word in die Ou Testament* vermeld. ‑Die seun van Josafat*4, seun van Nimsi (2 Kon 9:1). Hy was die tiende koning* van Israel* en het 22 jaar regeer. ‑Die seun van Ganani wat die val van Baesa* en sy nageslag aangekondig het (1 Kon… Lees Meer »

JEHOWA

JEHOWA. Kyk by: Jahwe.

JEHOVAGETUIES

JEHOVAGETUIES is ’n groepering wat teen die einde van die 19de eeu in die VSA ontstaan het en intussen na verskeie lande oor die wêreld versprei het. Die stigter was CT Russel (1850–1916) wat ná sy dood deur JF Rutherford opgevolg is. Die Wagtoring­ge­nootskap (The Zion Watch Tower Tract Society) wat in 1881 gestig is,… Lees Meer »

JEHOVA

JEHOVA. Kyk by: Jahwe.

JEFTA

JEFTA is die rigter* wat Israel* volgens Rig 11 van die Ammonitiese* oorheersing bevry het, maar hy is eerder bekend as die onbesonne pa wat ’n gelofte gemaak het om die eerste persoon wat hom tegemoet kom ná die oorwinning, te offer as brandoffer vir God. Jefta is gebroke wanneer dit sy dogter is wat… Lees Meer »

JEDUTUN

JEDUTUN was (volgens 1 Kron 25:3) ’n Levitiese sanger in koning Dawid* se tyd. Hy word ook geassosieer met een van die drie prominente families van tempelsan­gers. In die na-ballingskapse tradisies het die familie van Etan* die familie van Jedu­tun vervang. Jedutun word ook vermeld in die opskrif van Psalm 39, 62 en 77.  

JEDIDJA

JEDIDJA. Kyk by: Salomo.

JEBUS

JEBUS is die naam van Jerusalem* in die tyd vóór Dawid*. Dit is geleë op die suidelike hang van die suidwestelike heuwel by die Hinnom* (Jos 15:8: 18:6). Dit word ver­bind met die dorsvloer van die Jebusiet, Arauna*, waar die latere tempelberg geleë was (2 Sam 24:16-18). Kanaänitiese inwoners, bekend as Jebusiete, het hierdie suidelike… Lees Meer »

J-BRON

J-BRON. Kyk by: Pentateug; en ook: Pentateugbronne.

JASPIS

JASPIS. Kyk by: Juwele en edelstene.

JASPERS, KARL THEODOR

JASPERS, KARL THEODOR (1883– 1969). Jaspers was een van die bekendste verteenwoordigers van die eksistensiefilosofie* in Duitsland in die loop van die 20ste eeu. Hy is opgelei as ’n medikus en psigiater, en het in 1913 ’n handboek oor psigiatrie ge­skryf. Van 1921 tot 1937 was hy professor in filosofie aan die Universiteit van Heidel­berg…. Lees Meer »

JANSON, WILLIAM JOHN MURRAY

JANSON, WILLIAM JOHN MURRAY (1928–2002) het op Lichtenburg gematrikuleer en aan die Universiteit van Pre­toria ’n doktorsgraad in teologie* en ook ’n meestersgraad in kliniese sielkunde behaal. Hy was onder andere lank die predikant van die NG gemeente Lynnwood in Pre­toria (1963–1977) en het in daardie tyd wyd bekend geword as prediker wat die Skrif*… Lees Meer »

JANSENISME

JANSENISME. Kyk by: Pascal, Blaise.

JANNASCH, FRIEDRICH WILHELM

JANNASCH, FRIEDRICH WILHELM (1853–1930) is op Mamre gebore as seun van ’n Duitse Morawiese* sendeling*. Hy ontvang sy skoolopleiding by Christiansfeld in die huidige Denemarke. Hy begin as vyftienjarige met orrellesse aan die Koninklike Sweedse Musiekakademie in Stockholm. Hierna studeer hy verder in Berlyn en Breslau in Duitsland. Hy was van 1872 tot 1882 onderwyser… Lees Meer »

JAMNIA

JAMNIA. Kyk by: Jabne.

JALOESIE

JALOESIE is afguns op ander mense vanweë dit wat hulle is of het. Dwarsdeur die Bybel* lees ’n mens van mense wat jaloers of afgunstig was op ander, bv Ragel* (Gen 30:1); Josef*1 se broers (Gen 37:11); die priesterhoofde* (Mark 15:10), en sommige Christelike leiers (Fil 1:15). Omdat jaloesie/afguns sonde* is, word gelowiges* pertinent daarteen… Lees Meer »

JAKOBUS (PERSOON)

JAKOBUS (PERSOON) is die Griekse vorm van “Jakob*”. Jakob is die Ou-Testa­men­tiese* naam wat in die Nuwe Testa­ment* gebruik word vir persone van vóór Jesus* se tyd, soos vir die stamvader van die Israeliete* en die pa van Josef*2, Maria*1 se man (Matt 1:2, 15-16). Origens gebruik die Nuwe Testament die naam wat ons in… Lees Meer »

JAKOBUS (BYBELBOEK)

JAKOBUS (BYBELBOEK). Vanweë sy besonderse karakter en die onsekerheid oor die outeurskap daarvan, is die brief* van Jakobus eers laat as Bybel*boek aanvaar. In die tyd van die Kerkhervorming* het Luther* moeite gehad met Jakobus se stelling dat geloof* sonder werke dood is (2:17), omdat ons volgens die Romeine­brief* deur geloof alleen gered word. Jak… Lees Meer »

JAKOB

JAKOB is ’n aartsvader* en die stamvader van die twaalf stamme van Israel*2. Hy was die seun van Isak* en Rebekka* en die twee­lingbroer van Esau*. Jakob het by ge­boorte aan sy broer se hakskeen vasgehou. Sy naam klink na die Hebreeuse* woord vir hakskeen (Gen 25:26), maar die naam word later met die woord vir… Lees Meer »

JAKKALSE

JAKKALSE. Kyk by: Diere van die Bybel.

JAHWIS

JAHWIS. Kyk by: Pentateug; en ook: Pentateugbronne.  

JAHWE (JHWH)

JAHWE (JHWH) (ook die tetragrammaton genoem) is die amptelike Naam van die God van Israel*. Die Afrikaanse Bybel* vertaal hierdie naam met “die Here”. Dat “Jahwe” die manier is waarop die tetragrammaton uitgespreek moet word, is nie meer seker nie, omdat die Hebreeuse* taal aanvanklik net konsonante bevat het sonder vokale. “Jahwe” is ’n uitspraak-konvensie… Lees Meer »

JAGIN

JAGIN. Kyk by: Tempel1

JAFFA

JAFFA. Kyk by: http://cke.christians.co.za/2016/03/14/joppe/Joppe.

JAFET

JAFET is die jongste seun van Noag* en broer van Sem* en Gam*. Jafet was ook op die ark*1 tydens die vloed. Jafet en sy broer Sem het Noag se eer beskerm toe hy dronk was en Gam teenoor Noag oneerbiedig opgetree het. Hy word deur Noag geseën, en deel ook in die Goddelike seën… Lees Meer »

JAEL

JAEL. Nadat Debora* en Barak* die Ka­naänitiese koning Jabin* verslaan het (Rig 4), vlug sy generaal Sisera* en soek skuil­plek in die tent van Jael. Jael gee vir hom melk om te drink, en toe hy aan die slaap raak, vermoor sy hom deur ’n tentpen deur sy slaap te kap. In Rig 5 word… Lees Meer »

JACKSON, CORNELIUS JOHANNES (NEELS)

JACKSON, CORNELIUS JOHANNES (NEELS) (1961–) is in Potgietersrus, nou Mokopane, gebore, behaal BA, HOD en BA (Hons) (Afrikaanse letterkunde) aan die Universiteit van Pretoria, hou drie jaar lank skool en word in 1990 joernalis by die dagblad Beeld. As joernalis werk hy op verskeie terreine met sy hooftaak van die begin af  verslaggewing oor kerklike… Lees Meer »

JABNE

JABNE. Die Hebreeuse* Bybel het ’n inge­wikkelde oorleweringsgeskiedenis. Die teks is eers in die 1ste eeu nC gestan­daardiseer. Ná die val van Jerusalem* (70 nC) het ’n prominente geestelike Joodse* rabbi*, Jo­hanan Ben Zakkai, na Jabne (Jamnia) gevlug en daar ’n teologiese skool aan die Middellandse See gestig. By die “vergade­ring van Jabne” is besluit… Lees Meer »

JABIN

JABIN. In Jos 11 en Rig 4 word na Jabin, die koning van Hasor*, verwys. Jabin het ’n verenigde front met ander Kanaänitiese* konings probeer vorm ná Josua* se suksesvolle verowering van Jerigo*. Josua het hulle egter verslaan, al die konings gedood en Hasor afgebrand. Dieselfde lot tref Jabin* en sy leërowerste, Sisera*, volgens Rig… Lees Meer »

JABES-GILEAD

JABES-GILEAD is ’n stad in Gilead*, oos van die Jordaan*, te onderskei van die Gilead*1 waar die skrywersgeslagte gewoon het. Volgens 1 Sam 11:1-11 verlos Saul* die stad nadat die Ammoniete* dit beleër het. Ná Saul se dood is sy lyk en dié van sy drie seuns deur die Filistyne* teen die muur van Bet-San*… Lees Meer »

JABES

JABES kom in die Ou Testament* in twee verbande voor. ‑Dit is ’n stad in Juda* waar die skrywersgeslagte gewoon het (1 Kron 2:55). ‑Dit is ’n man uit die geslag van Juda wat klaarblyklik deur sy pa voorgetrek is (1 Kron 4:9a), maar wat by geboorte die naam Jabes gekry het omdat sy ma… Lees Meer »

JABBOK

JABBOK is een van die hoofriviere van Transjordanië wat weswaarts in die Jor­daan* invloei – 32 km noord van die Dooie See*. Vandag, vanweë die blouheid van sy water, staan dit bekend as Wadi Zerqa. In Num 21:24 word dit as die grens van Sihon se koninkryk aangegee. In die verhaal van Jakob* speel die… Lees Meer »

JABAVU, JOHN NTENGO

JABAVU, JOHN NTENGO (1859–1921) was ’n Xhosa van Ciskei. Soggens vóór skool by die Healdtown-sendingstasie het hy by ’n plaaslike koerant gewerk. Hy het hom as talentvolle skrywer bewys en is deur die redakteur van die Cape Argus versoek om gereeld artikels vir dié dagblad te lewer. Terwyl hy by die Lovedale*-opleidingsentrum was, is hy… Lees Meer »

Sidebar